به گزارش ایراف، ۸۴ نهاد حقوق بشری در افغانستان و کشورهای مختلف جهان با انتشار نامهای سرگشاده، نسبت به تصمیم اتحادیه اروپا برای دعوت از نمایندگان طالبان به نشست فنی درباره بازگشت مهاجران افغان در بروکسل ابراز نگرانی کردهاند.
این نهادها تأکید کردهاند که طالبان هیچگونه مشروعیت سیاسی یا مردمی ندارد و تعامل رسمی با آن پیامدهای جدی حقوقی و سیاسی خواهد داشت.
در این نامه آمده است که هرگونه اخراج اجباری شهروندان افغانستان در شرایط کنونی، با اصول بنیادین حقوق بینالملل، بهویژه اصل «عدم بازگرداندن اجباری»، در تضاد است و میتواند جان هزاران نفر را در معرض خطر قرار دهد.
امضاکنندگان هشدار دادهاند که گفتوگو با طالبان در خاک اروپا، حتی در سطح فنی، میتواند بهعنوان گامی بهسوی عادیسازی روابط با این گروه تلقی شود.
در میان امضاکنندگان، نام مجموعههایی چون انجمن فرهنگی افغانستان–کانادا، مجمع جامعه مدنی افغانستان، خانه سینمای افغانستان، فدراسیون بینالمللی حقوق بشر، ابتکار جهانی علیه مصونیت از مجازات و اتحادیه فعالان حقوق بشر دیده میشود.
این نهادها از اتحادیه اروپا خواستهاند از هرگونه تعامل سیاسی و دیپلماتیک با طالبان خودداری کند.
واکنشها در اروپا؛ از نگرانی حقوقی تا اعتراض سیاسی
این اعتراضها در حالی مطرح میشود که سخنگوی کمیسیون اروپا ارسال دعوتنامه برای طالبان را تأیید کرده، هرچند درباره سطح و هویت افراد دعوتشده توضیحی نداده است.
در پارلمان اروپا نیز موجی از مخالفت شکل گرفته و بسیاری از نمایندگان خواستار لغو فوری دعوت طالبان شدهاند.
گزارشها نشان میدهد که حدود ۲۰ کشور اروپایی در حال بررسی اخراج شهروندان افغانستانی هستند که درخواست پناهندگیشان رد شده یا به ارتکاب جرایم متهماند؛ روندی که با افزایش فشارهای سیاسی داخلی در اروپا شدت گرفته است.
مطالبه تازه طالبان از اروپا: پذیرش مهاجران در برابر حضور دیپلماتیک
در همین حال، یک رسانه آلمانی گزارش داده است که طالبان برای پذیرش مهاجران اخراجشده از اروپا، خواهان امکان اعزام دیپلمات به کشورهای اروپایی شده است؛ مطالبهای که میتواند مسیر تازهای در تعاملات اروپا با این گروه ایجاد کند.
به گزارش رسانه آلمانی آراِندی، طالبان اعلام کرده تنها زمانی مهاجران افغانستانیِ اخراجشده را میپذیرد که بتواند دیپلماتهای خود را در اروپا مستقر کند.
این روند، بهگفته تحلیلگران، میتواند به گسترش تدریجی حضور دیپلماتیک طالبان در اروپا منجر شود، بدون آنکه این گروه رسماً به رسمیت شناخته شود.
آلمان تاکنون تنها کشور اروپایی بوده که طالبان موفق شده دو دیپلمات خود را در نمایندگیهای افغانستان در بُن و برلین مستقر کند؛ اقدامی که گفته میشود در چارچوب همکاریهای دو طرف درباره روند بازگرداندن مهاجران انجام شده است.
احتمال سفر هیأت طالبان به بروکسل
بر اساس اطلاعات منتشرشده، احتمال دارد اولین هیأت طالبان در اواخر ژوئن برای گفتوگوهای فنی درباره موضوع مهاجران به بروکسل سفر کند؛ در حالی که هیچیک از کشورهای اروپایی این گروه را به رسمیت نمیشناسند.
یان کریستوف اوتین، سیاستمدار آلمانی، تأکید کرده است که روابط دیپلماتیک با شرطگذاری ایجاد نمیشود.
هانا نیومن، عضو پارلمان اروپا نیز هشدار داده که اروپا نباید اصول سیاست خارجی خود را برای توافقهایی که تنها هدف آن تسهیل اخراج مهاجران است، کنار بگذارد.
او گفته است که هرگونه انعطاف بیش از حد در برابر طالبان میتواند در آینده به الگویی خطرناک برای دیگر بازیگران تبدیل شود و پیامدهای گستردهای برای امنیت و اعتبار اتحادیه اروپا داشته باشد.
