به گزارش ایراف، محییالدین مهدی، عضو پیشین پارلمان افغانستان در کنفرانس «موانع صلح و ثبات در افغانستان» که در دانشگاه ویستمنستر لندن برگزار شد، اعلام کرد که دو مولفه «افغانیت و اسلامیت» از جمله بزرگترین موانع بر سر راه صلح و ثبات پایدار در این کشور است.
این پژوهشگر افغانستانی با تبیین دقیق این واژگان تصریح کرد که منظور از این دو مولفه، نه یک قوم یا دین خاص، بلکه مجموعهای از ایدیولوژیهای سیاسی است که در روند دولتسازی افغانستان به ابزار انحصار، حذف و نابرابری تبدیل شدهاند. وی تاکید کرد که بحران کنونی بدون بازخوانی تاریخ شکلگیری دولت و مناسبات قدرت قابل درک نیست.
ریشههای بوروکراتیک انحصار؛ تقابل ساختاری با تکثر فرهنگی و زبان فارسی
عضو پیشین پارلمان افغانستان با واکاوی فرآیندهای حکمرانی در دهههای گذشته اظهار داشت که روند دولتسازی در افغانستان در دورههای مختلف بر تمرکز قدرت، حذف تنوع هویتی و حاشیهراندن زبانها و گروههای مختلف استوار بوده است. به گفته وی، این روند تاریخی مانع شکلگیری یک نظام مبتنی بر حقوق برابر شهروندی شده و زمینهساز بیاعتمادی و بحرانهای سیاسی عمیق گردیده است.
مهدی با اشاره به تحولات پساجمهوری و دکترین اجرایی حکومت طالبان افزود: در وضعیت کنونی، طالبان ادامهدهنده همان سیاستهای انحصارگرایانه و هویتمحور هستند و فرامین آنها با آزادیهای فردی، حقوق زنان، تکثر فرهنگی و جایگاه زبان فارسی در تعارض قرار دارد. وی با تاکید بر اهمیت صیانت از حوزههای تمدنی خاطرنشان کرد که زبان فارسی یکی از پایههای مهم تاریخی و فرهنگی افغانستان است و جایگاه آن در ساختار رسمی کشور باید به رسمیت شناخته شود.
ضرورت گذار به ساختار شهروندمحور و نقش ظرفیتهای بینالمللی
این تحلیلگر مسائل افغانستان در بخش دیگری از سخنان خود، گسست از دکترینهای حذفی را تنها راهکار عبور از بنبست کنونی دانست و یادآور شد که نقد گفتمانهای هویتی به معنای دشمنی قومی نیست، چرا که همه اقوام افغانستان از پیامدهای جنگ و بیثباتی آسیب دیدهاند.
وی با ترسیم چشمانداز آینده استراتژیک منطقه تاکید کرد که ثبات پایدار در افغانستان تنها بر پایه یک نظام شهروندمحور و مبتنی بر برابری حقوقی همه شهروندان، بدون توجه به قومیت، زبان، مذهب یا جنسیت شکل میگیرد. محییالدین مهدی در پایان با اشاره به پراکندگی مهاجرین افغانستانی در سرتاسر دنیا، بر ضرورت فعالسازی ظرفیت جامعه نخبگانی بیرون از کشور در رساندن صدای مردم و حمایت از مبارزات مدنی تاکید کرد.
