به گزارش ایراف، منابع مطلع اعلام کردهاند که رایزنیهای غیررسمی میان طالبان و پاکستان قرار است در کابل ادامه یابد.
این نشست در حالی برگزار میشود که قرار بود پیش از عید قربان انجام شود، اما بنا بر گفته منابع، برخی چالشها از سوی پاکستان باعث تعویق آن شده است.
در دور نخست این گفتوگوها، از افغانستان عاطف مشعل، عبیدالله بهیر، جعفر مهدوی و غنچهگل ارمان و از پاکستان آصف درانی، مشاهد حسین و حامد میر حضور داشتند.
پیشینه مذاکرات ناکام؛ از استانبول تا ارومچی
در سالها و ماههای اخیر چندین دور گفتوگو میان طالبان و پاکستان در استانبول، دوحه و ارومچی برگزار شد، اما هیچیک از این نشستها به نتیجه عملی نرسید.
در دوحه تلاشها برای ایجاد سازوکار مشترک امنیتی به دلیل اختلاف بر سر نحوه مهار تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) متوقف شد.
مذاکرات استانبول نیز با وجود میانجیگری ترکیه و قطر، به دلیل اختلافات عمیق درباره نظارت مرزی و تعریف تهدیدهای امنیتی بینتیجه پایان یافت.
آخرین دور گفتوگو در ارومچی با میانجیگری چین برگزار شد و هرچند دو طرف از فضای مثبت سخن گفتند، اما نشست بدون دستاورد مشخص خاتمه یافت و اختلافات همچنان پابرجا ماند.
موضعگیری متقی درباره پاکستان و توصیه به رسانههای طالبان
در همین حال، حدود یک ماه پیش امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، در سخنانی که ویدیوی آن از سوی وزارت خارجه طالبان منتشر شد، با اشاره به مذاکرات ارومچی گفت این گفتوگوها «نتیجه مثبت» داشته و باید با رویکرد مسئولانه ادامه یابد.
او از دیپلماتها و رسانههای وابسته به طالبان خواست در قبال کشورهای همسایه، بهویژه پاکستان، رفتار مسئولانه داشته باشند و از اقدامات تحریکآمیز پرهیز کنند.
این توصیهها در شرایطی مطرح شد که در هفتههای پیش از آن، رسانههای نزدیک به طالبان کارزار تبلیغاتی گستردهای علیه پاکستان به راه انداخته بودند؛ کارزاری که همزمان با تنشهای مرزی شدت گرفت اما پس از گفتوگوهای ارومچی تا حدی فروکش کرد.
اختلافات طالبان و پاکستان؛ ریشههای یک تنش مزمن
مسئله تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی)
پاکستان طالبان را متهم میکند که برای اعضای تیتیپی پناهگاه امن فراهم کردهاند؛ گروهی که طی سالهای اخیر حملات مرگبار متعددی در خاک پاکستان انجام داده است.
طالبان این اتهام را رد کرده و آن را «مسئله داخلی پاکستان» میدانند.
چالش دیرینه خط دیورند
خط دیورند که در سال ۱۸۹۳ ترسیم شد، هیچگاه از سوی دولتهای افغانستان به رسمیت شناخته نشده و یکی از قدیمیترین محورهای اختلاف میان دو کشور است.
این موضوع پس از بازگشت طالبان به قدرت نیز تغییری نکرده و همچنان محل مناقشه است.
نگرانی اسلامآباد از نزدیکی طالبان به هند
گسترش تماسهای طالبان با هند، از جمله سفر مقامهای طالبان به دهلینو، نگرانیهای امنیتی پاکستان را افزایش داده و به بیاعتمادی میان دو طرف دامن زده است.
درگیریهای مرزی و حملات متقابل
در ماههای اخیر چندین درگیری مرزی میان دو طرف رخ داده و پاکستان نیز حملات هوایی در کابل و مناطق مرزی افغانستان انجام داده است.
طالبان در واکنش برخی مواضع مرزی پاکستان را هدف قرار دادهاند و این تنشها باعث آوارگی ساکنان مناطق شرقی افغانستان شده است.
کاهش وابستگی طالبان به پاکستان
تحلیلگران معتقدند طالبان پس از تسلط بر کابل تلاش کردهاند وابستگی تاریخی خود به پاکستان را کاهش دهند و روابط متوازنتری با ایران، هند، چین و روسیه برقرار کنند؛ موضوعی که اسلامآباد را نگران کرده است.
در نهایت میتوان گفت با توجه به حجم اختلافات امنیتی، مرزی و سیاسی، دور تازه گفتوگوهای کابل–اسلامآباد در فضایی پیچیده و پرتنش برگزار خواهد شد.
هرچند دو طرف تلاش میکنند از مسیر گفتوگو تنشها را مدیریت کنند، اما شواهد نشان میدهد که ریشههای بحران عمیقتر از آن است که با چند نشست غیررسمی حل شود.
