به گزارش ایراف، آیتالله واعظزاده بهسودی و آیتالله حجت کابلی در خطبههای عید قربان، بهگونهای کمسابقه نسبت به محدودیتها و برخوردهای صورتگرفته با شیعیان در افغانستان هشدار دادند و خواستار رعایت حقوق مذهبی همه شهروندان شدند.
پس از انتشار بخشهایی از سخنان این دو عالم دینی، شماری از فعالان اجتماعی و فرهنگی در شبکههای اجتماعی از مواضع آنان حمایت کرده و آن را بازتابدهنده نگرانیهای موجود در میان بخشی از جامعه شیعه افغانستان دانستند.
سید احمد موسوی مبلغ در واکنش به این موضوع نوشت: واعظزاده از جمله شخصیتهایی بوده که تمامی راههای تعامل و همکاری با طالبان را آزموده و ناامیدی کنونی او نشان میدهد که امیدی به اصلاح رفتار طالبان باقی نمانده است.
موسوی مبلغ از شخصیتهای علمی، مذهبی و اجتماعی شیعه در افغانستان، از جمله چهرههای دارای نفوذ مردمی، خواسته است که از موضع اخیر واعظزاده حمایت کرده و در انتقاد از سیاستهای طالبان همصدا شوند.
به باور او، نهادهایی مانند شورای علمای شیعه و کمیسیون عالی شیعیان نیز میتوانند با وجود اشتباهات گذشته، در دفاع از حقوق و مطالبات شیعیان نقش فعالی ایفا کنند.
او همچنین تأکید کرده است که شرایط کنونی فرصت مناسبی برای کنار گذاشتن اختلافات داخلی و ایجاد همگرایی در میان شیعیان افغانستان فراهم کرده است.
بسیاری از واکنشها به رویدادهای اخیر از جمله بازداشت و برخورد فیزیکی با حجتالاسلام شریفی، روحانی شیعه، اشاره داشتهاند. همچنین موضوع اخذ تعهدنامه از شماری از دانشجویان در ولایتهای هرات و بامیان مبنی بر پذیرش مذهب حنفی، بار دیگر در واکنشها مطرح شده است. منتقدان این اقدام را مغایر با تنوع مذهبی موجود در افغانستان دانسته و آن را نمونهای از فشار بر پیروان سایر مذاهب اسلامی توصیف کردهاند.
عارف رحمانی، نماینده پیشین پارلمان نیز در واکنش به این موضوع در مصاحبه خود گفت: طالبان در شعار از همزیستی و برادری و اخوت سخن میگویند، اما در عمل شمشیر را علیه شیعیان از رو بستهاند.
وی با اشاره به اینکه در دوران جمهوریت، بحث احوال شخصیه به یک قانون در قانون اساسی افغانستان تبدیل شد، افزود: پس از سقوط حکومت و آمدن طالبان، مذهب شیعه را از رسمیت انداختند و به لحاظ سیاسی، حضور شیعیان در حاکمیت مسدود شد. حتی مراسم مذهبی شیعیان دچار مشکل است. وی تصریح کرد افزود: وضعیت فعلی قابل قبول نیست و اگر طالبان تغییر رویه ندهند؛ انفجار اجتماعی رخ خواهد داد.
از سوی دیگر مهدی راسخ، فعال سیاسی در واکنش به سخنان واعظزاده نوشت: این سخن، انعکاس درد و مطالبهی یک ملت است؛ اگر طالبان این هشدارها را جدی نگیرد، جامعه بهطور قطع در برابر طالبان واکنش سخت و گسترده نشان میدهد.
برخی کاربران و فعالان سیاسی معتقدند که طرح علنی این مسائل از سوی دو عالم شناختهشده شیعه، نشاندهنده افزایش نگرانیها درباره وضعیت آزادیهای مذهبی و حقوق پیروان مذهب جعفری در کشور است.
این در حالی است که مقامات طالبان تا زمان نوشتن این گزارش، واکنشی نسبت به این موضوع نشان ندادهاند.
