به گزارش ایراف، طالبان در اقدامی جدید، از دانشجویان شیعه مذهب خواستهاند تا تعهدنامهای را امضا کنند. در بخشی از این تعهدنامه آمده است: با توجه به اینکه مردم افغانستان پیروان اهل سنت و جماعت بوده و از مذهب امام اعظم ابوحنیفه پیروی مینمایند، من نیز از این مذهب پیروی نموده تا وسیله وحدت و اتفاق فراهم گردد.
دانشجویان این تعهد اجباری را که در برخی موارد با برخورد فیزیکی همراه بوده، به منزله فشار برای تغییر مذهب تلقی میکنند. برخی دانشجویان میگویند وقتی نسبت به محتوای این تعهدنامه اعتراض کردهاند، با خشونت و تهدید اخراج از دانشگاه مواجه شدهاند.
ماجرا از کجا آغاز شد؟
چندی پیش، شماری از دانشجویان یک دانشگاه خصوصی در هرات از اجباری شدن امضای تعهدنامهای ۱۴ مادهای خبر دادند که بر «پیروی از مذهب سنی حنفی» تأکید داشت.
دانشجویان شیعه این اقدام را «فشار برای تغییر مذهب» توصیف کرده و گفتند که طالبان در صورت امضا نکردن، تهدید کردهاند که آنان را از ادامه تحصیل محروم خواهند کرد.
بر اساس نسخهای از این تعهدنامه که در اختیار رسانهها قرار گرفته، دانشجویان علاوه بر پذیرش مذهب حنفی، ملزم به خواندن نماز به جماعت و رعایت ظواهر شرعی مانند گذاشتن ریش شدهاند.
از سوی دیگر، گزارشهای مشابهی از امضای اجباری تعهدنامه در دانشگاه بامیان منتشر شده که نگرانیهای جدی را در میان دانشجویان و خانوادههایشان در پی داشته است.
در همین خصوص، استاد دانشکده شرعیات دانشگاه بامیان از دانشجویان خواسته است تا تعهدنامهای را امضا کنند. بند ششم این تعهدنامه، دانشجویان شیعهمذهب را ملزم به پیروی از مذهب حنفی میکند.
مخالفت شماری از دانشجویان شیعه با این بند، ابتدا به مشاجره لفظی با استاد و سپس به درگیری با چند دانشجوی حنفیمذهب انجامید.
بر اساس آنچه شاهدان عینی میگویند، دقایقی بعد از این مشاجره، دو فرد مسلح با لباس شخصی، که دانشجویان آنها را اعضای طالبان معرفی میکنند، وارد محوطه دانشگاه شدند و در برابر دیدگان حاضران، به شدت بر دانشجویان معترض را مورد ضرب و شتم قرار دادند.
یکی از دانشجویان حاضر در صحنه به شرط فاش نشدن نامش به رسانهها گفت: «آن روز پانزده دانشجو را با قنداق تفنگ، مشت، سیلی و هر چیزی که در دست داشتند، زدند. دانشجویان شیعه در حالی که خون از صورتشان جاری بود، به گوشهای پناه بردند.»
به گفته شاهدان عینی، این حمله فضای رعب و وحشت را در دانشگاه حاکم کرد و پس از آن، تغییر محسوسی در محیط آموزشی بامیان ایجاد شده است.
واکنش دانشجویان: تحمیل هویت مذهبی و تبعیض گسترده
دانشجویان تأکید دارند که این تعهدنامه عملاً به معنای «تغییر اجباری مذهب» و نقض آشکار حقوق اولیه آنان است.
یک دانشجوی اخراجشده از دانشگاه هرات گفت: «طالبان با تهدید به اخراج و محرومیت از تحصیل، ما را وادار به پذیرش مذهب حنفی میکنند. این یک پروژه تبعیضآمیز برای نابودی هویت مذهبی و اجتماعی شیعیان هزاره است.»
دانشجویان بامیانی نیز اعلام کردهاند که پس از این حادثه، برخی از همکلاسیهای شان از ترس دانشگاه را ترک کردهاند.
تا لحظه تنظیم این گزارش، مقامات محلی طالبان در بامیان و هرات در مورد این رویدادها واکنشی نشان ندادهاند.
با این حال، تحلیلگران این اقدامات را بخشی از سیاست «یکدستسازی مذهبی» طالبان میدانند که پیشتر نیز در قالب محدودیتهای آموزشی برای دختران و اقلیتهای دینی خود را نشان داده بود.
