به گزارش ایراف، به نقل از تاس، سرگئی پاولوف، معاون نخست شرکت راهآهن روسیه، در نشست شورای حملونقل ریلی کشورهای مشترکالمنافع در عشقآباد اعلام کرده است که کارشناسان روسی و ازبکستانی روی بخشهای مختلف مطالعه امکانسنجی پروژه راهآهن ترانسافغان کار میکنند و این همکاریها با هدف ایجاد یک مسیر ریلی پیوسته میان آسیای مرکزی و جنوب آسیا ادامه دارد.
او تأکید کرده است که ازبکستان در این مرحله نقش محوری دارد و هماهنگیهای فنی میان دو کشور بدون وقفه پیش میرود.
پیشینه توافق سهجانبه و توقف پروژه
در فوریه ۲۰۲۱، ازبکستان، افغانستان و پاکستان در تاشکند نقشهراه ساخت خط آهن ترمذ–مزارشریف–کابل–پشاور را امضا کردند و قرار بود پروژه همان سال وارد مرحله اجرایی شود، اما تحولات سیاسی افغانستان در اوت ۲۰۲۱ باعث توقف کامل روند اجرایی شد.
با وجود این، از سال ۲۰۲۲ بررسیهای فنی و تعیین مسیر در داخل افغانستان دوباره آغاز شد، هرچند گزارشها نشان میدهد که پیشرفت پروژه همچنان محدود است و بیشتر در سطح مطالعات اولیه باقی مانده است.
مسیرهای پیشنهادی در دست بررسی
طبق اطلاعات منتشرشده از سوی نهادهای حملونقل ازبکستان و روسیه، دو مسیر اصلی برای این خط آهن در حال بررسی است:
مسیر ترمذ–مزارشریف–کابل–پشاور که مسیر اصلی توافقشده میان سه کشور است.
مسیر جایگزین شمال به جنوب افغانستان که شامل گزینههایی از نایبآباد، لوگر و گذرگاه خرلاچی میشود.
این مسیرها بخشی از تلاش ازبکستان برای دسترسی مستقیم به بنادر پاکستان و اتصال به آبهای آزاد است؛ هدفی که تاشکند طی سالهای اخیر با جدیت دنبال کرده است.
افزایش نقش روسیه در مرحله جدید
روسیه طی سالهای اخیر حضور خود را در این پروژه افزایش داده و اعلام کرده است که در تهیه مطالعه امکانسنجی و طراحی فنی مشارکت مستقیم خواهد داشت.
مسکو تلاش میکند این پروژه را به کریدور بینالمللی شمال–جنوب پیوند دهد تا مسیرهای ترانزیتی خود به پاکستان و اقیانوس هند را متنوع کند و ازبکستان نیز از این پیوند بهرهمند شود.
برآوردهای اولیه نشان میدهد طول این خط آهن حدود ۶۴۷ کیلومتر خواهد بود و ظرفیت حمل سالانه آن میتواند به ۲۰ میلیون تُن برسد.
هزینه اجرای پروژه نیز بین ۴.۶ تا ۸.۲ میلیارد دلار تخمین زده شده است.
کارشناسان معتقدند اجرای این طرح میتواند جایگاه ازبکستان را بهعنوان هاب ترانزیتی آسیای مرکزی تقویت کند و افغانستان را به یکی از مسیرهای کلیدی ترانزیت منطقهای تبدیل کند.
