انتقاد تند حکمتیار از خلیلزاد: معمار چرخه‌ «نبوغ‌سازی» و «تخریب» مهره‌های غرب

به گزارش ایراف، حبیب‌الرحمن حکمتیار در واکنش به توصیف اشرف غنی به عنوان «فاسدترین رئیس‌جمهور تاریخ» از سوی خلیل‌زاد در روز گذشته (یکشنبه 20 اردیبهشت)، یادآور شد که همین دیپلمات آمریکایی سال‌ها برای به قدرت رساندن غنی تلاش کرد و او را «نابغه» می‌خواند. حکمتیار تأکید کرد که ایالات متحده صرفاً بر اساس منافع سیاسی خود استراتژی‌هایش را تغییر می‌دهد و اکنون در حال بازتولید همان الگوی تاریخی تعامل با قدرت‌های محلی برای تأمین منافع میان‌مدت خویش است.

تشبیه طالبان به «امیر دوست‌محمدخان» و کنایه به شاه‌شجاع

حکمتیار با نگاهی تاریخی به تحولات جاری، تعامل فعلی آمریکا با طالبان را به داستان «شاه‌شجاع و امیر دوست‌محمدخان» تشبیه کرد. وی خاطرنشان ساخت همان‌گونه که بریتانیا پس از شکست پروژه شاه‌شجاع، بار دیگر به امیر دوست‌محمدخان (که پیش‌تر او را از قدرت برکنار کرده بود) روی آورد، اکنون نیز آمریکا پس از فروپاشی نظام جمهوریت در اوت ۲۰۲۱، در حال معامله با گروهی است که تا دیروز آن‌ها را «تروریست» می‌خواند. این فعال سیاسی، خشنودی طالبان از اظهارات اخیر خلیل‌زاد را «عجیب» خواند و یادآور شد که همین فرد مسئول اصلی بازداشت و زندانی شدن بسیاری از اعضای این گروه در دو دهه گذشته بوده است.

واکاوی پروژه تبرئه واشینگتن در بستر تاریخ

تحلیل راهبردی این تقابل نشان می‌دهد که اظهارات خلیل‌زاد تنها یک نقد شخصی نیست، بلکه بخشی از پروژه بزرگتر «تبرئه دیپلماسی آمریکا» از فاجعه سقوط کابل است. خلیل‌زاد که در فوریه ۲۰۲۰ (اسفند ۱۳۹۸) با امضای توافقنامه دوحه، مسیر مشروعیت‌بخشی به طالبان و تضعیف ارتش ملی را هموار کرد، اکنون با «مهره سوخته» نامیدن غنی، در صدد است تا مسئولیت شکست را از دوش ساختار سیاسی آمریکا برداشته و به دوش افراد منتقل کند. حکمتیار با اشاره به سرنوشت وزیر محمد اکبرخان و مرگ‌های مشکوک تاریخی، هشدار داد که وابستگی به قدرت‌های فرامنطقه‌ای در نهایت به حذف فیزیکی یا سیاسی متحدان منجر خواهد شد.

تخریب اولویت‌ها و تکرار چرخه وابستگی

از منظر راهبردی، این تنش‌ها در حالی بالا می‌گیرد که واشینگتن در حال بازتعریف حضور خود در منطقه و تمرکز بر پرونده‌های جدید دیپلماتیک است. در حالی که اشرف غنی از زمان فرار در ۲۴ مرداد ۱۴۰۰ (۱۵ اوت ۲۰۲۱) همچنان در سکوت نسبی به سر می‌برد، خلیل‌زاد با استفاده از فضای رسانه‌ای جاری تلاش می‌کند تا روایت خود از «سقوط» را به عنوان روایت غالب تثبیت کند. با این حال، تحلیل‌گران معتقدند میراث مشترک خلیل‌زاد و غنی، ایجاد خلأ قدرتی بود که امنیت مرزهای منطقه را با چالش‌های جدی مواجه کرد و اکنون هر دو طرف در تلاشند تا از زیر بار مسئولیت این «خیانت دوجانبه» شانه خالی کنند.