به گزارش ایراف، درگیری میان نیروهای طالبان و باشندگان ولسوالی ارگو در بدخشان که روز جمعه (۱۸ ثور) بر سر تخریب کشت خشخاش آغاز شد، همچنان ادامه دارد. بر اساس اطلاعات منابع محلی، در جریان این درگیریها تاکنون دستکم دو نفر بر اثر تیراندازی نیروهای طالبان کشته و چندین نفر دیگر زخمی شدهاند؛ یک نفر روز جمعه و نفر دوم بامداد شنبه (۱۹ ثور) با شلیک گلوله جان باخته است.
منابع میگویند که نیروهای طالبان (هلمندی) ضمن تخریب مزارع خشخاش، به شیوهای تحقیرآمیز و تمسخرآمیز با مردم برخورد کرده و یک تن از مردم محلی را نیز به قتل رساندهاند. این رفتارها باعث شده تا خشم مردم نسبت به طالبان به شدت افزایش یابد.
درگیری از روز جمعه در روستای «آتنجلو» آغاز شد، زمانی که نیروهای طالبان برای تخریب مزارع خشخاش وارد منطقه شدند و معترضان را با شلیک گلوله و خشونت متفرق کردند. این در حالی است که والی طالبان و معاون او در روزهای اخیر به برخی ولسوالیهای بدخشان سفر کرده و از مردم خواسته بودند با نیروهای طالبان در تخریب کشت خشخاش همکاری کنند.
غارت معادن؛ قحطی در کنار ثروت
منابع محلی فاش میکنند که تمام معادن بدخشان توسط پشتونها غارت میشود؛ اما مردم بومی این ولایت نانی برای خوردن ندارند. این تناقض آشکار یکی از دلایل اصلی رویآوردن مردم به کشت تریاک عنوان شده است.
گزارشها حاکی است که در ولایتهای هلمند، قندهار، خوست، پکتیا و پکتیکا کشت تریاک به گونه آزادانه وجود دارد و سوال مردم بدخشان این است که چرا این تبعیض علیه آنان صورت میگیرد؟
عدم ارائه کشتهای بدیل و نبود حمایتهای اقتصادی از کشاورزان، سبب افزایش نارضایتی و بیثباتی علیه طالبان در بدخشان شده است. ساکنان ارگو میگویند که طالبان بدون هیچگونه برنامه جایگزین اقتصادی، کشتزارهای کوکنار را نابود کردهاند؛ امری که معیشت بسیاری از کشاورزان منطقه را تهدید میکند.
طالبان هلمندی؛ تصاحب معادن و تشدید تنش
این نخستین بار نیست که اختلاف میان طالبان بومی و طالبان غیربومی پشتونتبار به خشونت میکشد. پیشتر در منطقه «یالور» شهرستان یاوان بدخشان، درگیری شدید میان طالبان محلی و طالبان پشتون بر سر معدن طلا منجر به کشته شدن حداقل هشت عضو این گروه شده بود.
منابع محلی تأکید میکنند که تصرف معادن توسط طالبان هلمندی با حمایت والی و فرمانده پلیس این گروه که از پشتونهای جنوب افغانستان هستند، انجام شده و همین موضوع موجب خشم و واکنش طالبان محلی و ساکنان منطقه شده است. مردم یاوان پیش از این به دلیل تصرف معدن توسط طالبان پشتون و غیربومی، به دادگاههای بدخشان و کابل شکایت کرده بودند، اما به گفته منابع، مقامهای طالبان شکایت مردم را نادیده گرفتهاند.
سرکوب معترضان و بازداشتهای گسترده
در جریان اعتراضات اخیر، منابع محلی تأیید میکنند که طالبان دستکم ۳۵ تن از معترضان را بازداشت و به شهر فیضآباد، مرکز این ولایت، منتقل کرده است. جنگجویان طالبان پس از لتوکوب مردم محل، روند بازداشت کشاورزان معترض را ادامه دادهاند و هماکنون در اطراف روستاهای آتنجلو و برلاس حضور گسترده دارند.
طالبان همچنین شبکههای مخابراتی را در بدخشان محدود کرده و ضمن حمله به منطقه، چادرها و موتورسیکلتهای ساکنان محل را به آتش کشیده و یک زن از دهکده شمقارچی را با خود به مکانی نامعلوم بردهاند. با تشدید درگیریها، به گفته منابع محلی، احتمال افزایش تعداد قربانیان وجود دارد.
در ویدیویی که از منطقه آتنجلو منتشر شده، فردی با استفاده از بلندگوی مسجد میگوید: «همین حالا وقت صدا کشیدن است و باید صدای خود را بلند کنیم.» شمار زیادی از معترضان نیز با انتشار فراخوانی از مردم بدخشان خواستهاند که به اعتراضات بپیوندند.
در همین حال، احسانالله کامگار، سخنگوی فرماندهی امنیه طالبان در بدخشان، ادعا کرده که اعتراضات با بازداشت تحریککنندگان به تظاهرات، خاتمه یافته و جنگجویان این گروه بدون مشکل خاصی به تخریب کشتزارها ادامه میدهند.
ولسوالی جرم؛ گسترش دامنه تنشها
منابع میگویند این تنشها همچنان در شهرستان جرم نیز وجود دارد و مردم به شدت سرکوب میشوند. گزارشها حاکی از آن است که از ماه می تا جولای ۲۰۲۵، عملیات طالبان برای نابودسازی مزارع تریاک در شهرستانهای ارگو، جرم و خاش با مقاومت و اعتراض مردم مواجه شده است.
این در حالی است که طالبان برای تخریب مزارع خشخاش در شهرستان کشم، دستکم ۱۵۰۰ نیرو اعزام کرده و گزارشهایی از استفاده از دانشآموزان در این عملیات نیز منتشر شده است.
تبعیض نژادی و خشونت ساختاری
معترضان در گفتوگو با رسانهها گفتهاند که برخوردهای تحقیرآمیز، خشونتطلبانه و بدون سازوکارهای عادلانه، زمینهساز انفجارهای اجتماعی تازه در بدنه جامعه محلی خواهد بود. نبود مشارکت مردم در تصمیمگیریها و رفتارهای خشونتبار نیروهای موسوم به «طالبان غیربومی» بر نارضایتی مردم افزوده است.
این نخستین بار نیست که مردم شهرستان ارگو در برابر تخریب کشت خشخاش و نبود کشت جایگزین مقاومت میکنند. در سالهای گذشته نیز هنگام برداشت کوکنار، درگیریهای خونینی میان مردم و طالبان در این شهرستان رخ داده که منجر به کشته و زخمی شدن شماری شده بود.
منابع محلی با ابراز نگرانی میگویند در حالیکه موارد نقض حقوق مردم بومی در ارگو افزایش یافته، مقامات طالبان حاضر به پاسخگویی نیستند و روند سرکوب معترضان ادامه دارد.
