به گزارش ایراف، خروج نیروهای شوروی از افغانستان در سال ۱۳۶۷ خورشیدی نقطه عطفی در تاریخ این کشور بود. قاضی نذیراحمد حنفی؛ عضو پیشین پارلمان افغانستان در دوره جمهوریت در گفتگو با ایراف با مرور این تجربه و بررسی پیامدهای آن برای امروز، بر نقش ایمان و پایبندی مردم به دین و اصول اسلامی در شکلگیری مقاومت و حفظ استقلال ملی تأکید کرد. او همچنین به پیامدهای منطقهای و درسهای تاریخی این دوره برای ثبات افغانستان و محدود کردن مداخلات خارجی اشاره کرد.
ایمان مردم ستون اصلی مقاومت
قاضی نذیراحمد حنفی در پاسخ به این سوال که خروج شوروی از خاک افغانستان چه درسهایی برای نسل آینده دارد؛ توضیح داد: خروج روسها در بیست و ششم بهمن ۱۳۶۷ رخ داد. او گفت: «اخراج روسها چند بحث را با خود داشت: ما یک مملکت ضعیف و فقیر بودیم، امکانات متعدد و انواع تجهیزات نظامی نداشتیم، دارایی و اقتصاد محدودی داشتیم و در پی آن، از امکانات آموزشی و نظامی در هر بعد بهره بردیم. با روسها در هر بعد و جهتی و جایگاهی جهاد داشتیم، اما این گفته خداوند بود که وقتی کافران بر منطق خود پای میفشارند، بر شما فرض است که استوار باشید و امت اسلامی خستگیناپذیر است.
او ادامه داد: «در همه مناطق و همه جای افغانستان، ۹ سال و ۲۰ روز حضور داشتیم. در آن زمان روسها اولین قدرت نظامی دنیا بودند. آمریکای خبیث آن زمان در مقابل شوروی پشهای در مقابل باد بود و ارزش چندانی نداشت. جنگ آغاز شد و طی این ۹ سال و ۲۰ روز، هر روز روسیه بر اساس وعدههایی که داده بود، عمل نکرد.»
این فرمانده پیشین جهادی افغانستان افزود: «پس از فروپاشی شوروی، ۲۵ جمهوریت به هم پیوسته، ۱۵ جمهوریت، اسلامی بودند و آزاد شدند. دارایی و اقتصاد روسیه فروپاشید؛ روبلشان با دلار برابری میکرد و تا حدی کاهش یافت که امکانات نظامیشان هم به صفر نزدیک شد. ما میدیدیم که سه سال است هنوز جنگ ادامه دارد؛ اما آنها نمیتوانند کنترل کامل پیدا کنند و جایی را بگیرند. در این وضعیت، ابهت، اقتصاد و صلاحیتشان از دست رفت و هرچه داشتند نابود شد. تنها اسمشان «کمونیست» باقی مانده بود.»
ایستادگی؛ قدرتی بیش از آنچه تصور میکنیم
این فعال سیاسی و فرمانده پیشین جهادی افغانستان در پاسخ به این سوال که عامل شکست و خروج شوروی از افغانستان چه بود، توضیح داد: «ما مسلمانیم و ایمان داریم. در آن زمان، بسیاری از موانع از بین رفت و مسلمانها توانستند ملکیتهای اسلامی را آزاد کنند. در مناسبتها مانند نماز جمعه و اعیاد، جمعیتهای زیادی با شور و شعف حضور داشتند. آیات الهی به ما میگوید که اگر دشمنی وجود داشته باشد، حتی با امکانات محدود، ما باید از خود دفاع کنیم. مهم نیست تعدادمان کم باشد؛ هرچقدر هم که کوچک باشیم، خداوند پیروزی را نصیب ما میکند. ایمان و ایستادگی، قدرتی بیش از آنچه تصور میکنیم به ما میدهد.»
درس دیروز برای وضععیت امروز و چشمانداز فردا
این عضو پیشین پارلمان افغانستان در دوره جمهوریت در پاسخ به سؤال خبرنگار ایراف درباره پیام این تجربه برای طالبان و ثبات سیاسی امروز و آینده افغانستان، گفت: «خروج شوروی یک پیام روشن دارد: دیگر هیچ مداخلهگری نمیتواند به راحتی وارد افغانستان شود. حتی قدرتهای بزرگ جهان فهمیدند که نمیتوانند در این کشور دخالت کنند. همه چیز بر اساس دین و ایمان مردم شکل میگیرد و این ایمان است که قدرت و ثبات میدهد. هر انسان، فارغ از رنگ و شکل ظاهری، دارای طبیعت و صلاحیت است، اما اگر ملت افغانستان پایبند دین و ارزشهای اسلامی باشد، هیچ نیروی خارجی نمیتواند در مسیر آن دخالت کند. دین باید به معنای واقعی و درست خود عمل کند نه با تعصب یا تحجر. وقتی مردم با ایمان و در چارچوب اصول دینی عمل کنند، ثبات و مقاومت کشور تضمین میشود.»
پیامدهای منطقهای خروج شوروی از افغانستان
قاضی نذیراحمد حنفی درباره پیامدهای منطقهای خروج شوروی از افغانستان هم گفت: «خروج روسیه موجب تغییرات قابل توجهی در موازنه قدرت منطقهای شد. کشورهای همسایه مانند تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و قزاقستان توانستند بخشی از استقلال و مالکیت خود را بازیابند. بسیاری از این کشورها توانستند مساجد بزرگ و مراکز دینی قوی ایجاد کنند و آموزههای اسلامی را در جامعه تثبیت کنند. این امر باعث شد که حوزههای دینی و اجتماعی این کشورها قدرت و نفوذ بیشتری پیدا کنند و اثرات آن هنوز هم دیده میشود.»
حنفی افزود: «روسیه در آن زمان عقبنشینی و قدرت کمونیستی خود را محدود کرد، زیرا با مقاومت مردم و نیروهای منطقهای مواجه شد. این تجربه نشان داد که هیچ نیروی خارجی نمیتواند به راحتی در افغانستان و منطقه دخالت کند و تلاش برای کنترل آن به شکست میانجامد.»
یک درس تاریخی برای ثبات افغانستان
این فعال سیاسی و فرمانده پیشین جهادی افغانستان در پایان مصاحبه اختصاصی با ایراف گفت: «برای جلوگیری از بیثباتی در افغانستان، باید به ظرفیتها و ایمان مردم احترام گذاشت و سرمایهگذاری در ابعاد دینی، فرهنگی و اجتماعی همراه با استقامت و پایبندی به اصول اسلامی، نقش کلیدی در حفظ ثبات و امنیت کشور دارد. خروج شوروی یک درس تاریخی دارد: ایمان، استقامت و رعایت اصول دین، قدرت واقعی ملت افغانستان است، نه صرفاً امکانات نظامی یا مداخلات خارجی.»
