به گزارش ایراف، مذاکرات غیرمستقیم هیاتهای دیپلماتیک ایران و آمریکا در مسقط و ابراز امیدواری دوطرف نسبت به تداوم این روند، موجی از واکنشها را در میان کاربران افغانستانی برانگیخته است؛ واکنشهایی که ترکیبی از استقبال محتاطانه، تردید و نگرانی را بازتاب میدهد.
استقبال محتاطانه و نگرانیها
برخی کاربران افغانستانی این مذاکرات را گامی مثبت در مسیر بهبود روابط ایران و آمریکا و عاملی مؤثر در تقویت ثبات منطقهای دانستهاند.
با توجه به اینکه روابط تهران – واشنگتن همواره یکی از چالشهای سنتی در معادلات منطقهای بوده است، آغاز موفقیتآمیز گفتوگوها میان دو کشور متخاصم، امیدواریهایی را در افکار عمومی افغانستان ایجاد کرده است.
روزنامه ۸ صبح در تحلیلی با اشاره به تشدید بحران در هفتههای اخیر نوشت: «بالاخره دیپلماسی بر جنگ غلبه کرد و آمریکا و ایران مذاکرات خود را آغاز کردند.»
این روزنامه، شروع گفتوگوها را گامی مثبت ارزیابی کرده و افزوده است: «اگرچه مذاکرات عمان هنوز نتیجه عینی نداشته؛ اما نشانههایی از ترجیح دیپلماسی بر جنگ از سوی طرفین دیده میشود.»
با این حال، همه تحلیلها خوشبینانه نیست. برخی کارشناسان با تردید به آینده این گفتوگوها مینگرند و نسبت به نتایج آن محتاط هستند.
احمد سعیدی، کارشناس مسائل سیاسی، در این باره نوشت: «این مذاکرات بیش از آنکه برای رسیدن به توافق فوری باشد، با هدف سنجش نیتها و خطوط قرمز دوطرف برگزار شده است.»
وی تأکید کرد: «بازگشت هیاتها بدون اعلام شکست، خود نشانهای است از اینکه درها کاملاً بسته نشده و هنوز روزنههایی از امید وجود دارد.»
سعیدی با اشاره به سطح بالای بیاعتمادی میان دوطرف افزود: «هر دو طرف در پی مدیریت تنش و جلوگیری از تشدید بحران هستند و اگر مذاکرات ادامه پیدا کند، احتمالاً بهصورت تدریجی و مرحلهبهمرحله خواهد بود، نه در قالب یک توافق بزرگ و ناگهانی.»
مذاکره زیر سایه جنگ
در همین حال، برخی کاربران افغانستانی به حضور ژنرال برت کوپر، فرمانده سنتکام، در ترکیب هیات مذاکرهکننده آمریکایی اشاره کرده و آن را خلاف عرف دیپلماتیک و نشانهای از رویکرد امنیتی آمریکا به این مذاکرات دانستهاند.
نعمت رحیمی، کاربر فیسبوک، در این باره نوشت: «حضور یک ژنرال بلندپایه نظامی در مذاکرات مسقط نشان میدهد که این گفتوگوها صرفاً سیاسی نیست و ابعاد نظامی و اقتصادی نیز دارد.»
او افزود: «این حضور پیامی از قدرت نظامی است و به طرف مقابل هشدار میدهد که در صورت شکست مذاکرات، گزینه نظامی همچنان روی میز است.»
در مقابل، برخی کاربران به اقدام سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در نپذیرفتن فرمانده سنتکام و معطل نگه داشتن او به مدت ۲۰ دقیقه پشت درهای سالن مذاکره توجه نشان داده و آن را حامل پیام سیاسی خاصی دانستهاند.
از سوی دیگر، قربان فیاض، فعال سیاسی افغانستانی، با اشاره به جنگ ۱۲ روزه تحمیلی اسرائیل و آمریکا علیه ایران و ادعاهای مربوط به تخریب توان هستهای ایران، در صفحه فیسبوک خود نوشت: «اگر توان هستهای ایران از بین رفته، پس چرا دوباره درباره برنامه هستهای مذاکره میکنند؟ مگر ترامپ نگفت توان هستهای ایران را نابود کرده است؟»
وی با تأکید بر ناتوانی آمریکا و اسرائیل در حمله به ایران تصریح کرد: «اگر آنها توان حمله داشتند، حتی یک ثانیه هم درنگ نمیکردند. جنگ ۱۲ روزه نشان داد که در صورت حمله، اسرائیل و پایگاههای آمریکا در منطقه با خاک یکسان میشوند. این بار چرا اسرائیل ساکت است و فقط ترامپ تهدید میکند؟ چون توان موشکی ایران را دیدهاند.»
امیدواری و نگرانی
پایان نشست اولیه در مسقط و اعلام برگزاری نشست بعدی، موجی از امیدواری نسبت به ادامه مذاکرات ایجاد کرده است؛ اما همزمان، سابقه بیاعتمادی به آمریکا، عدم پایبندی این کشور به توافقهای بینالمللی و رفتارهای متناقض دونالد ترامپ، نگرانیهایی را در میان کاربران افغانستانی به وجود آورده است.
بسیاری از کاربران معتقد اند که ترامپ در عرصه سیاست خارجی چهرهای غیرقابل اعتماد از خود به نمایش گذاشته است. موضوعی که باعث شده خوشبینیها نسبت به مذاکرات با تردید همراه باشد.
حسین میرزایی، کاربر فیسبوک، در این زمینه نوشت: «ترامپ نشان داده که در سیاست بینالملل به هیچ چیز جز منافع آمریکا فکر نمیکند و به هیچ اصلی پایبند نیست. مذاکره با چنین فردی بسیار پیچیده و حساس است.»
در همین حال، حبیب احمدی، فعال سیاسی افغانستانی، با اشاره به اهمیت موقعیت جغرافیایی ایران نوشت: «توانمندی ایران در بستن تنگه هرمز را نباید دستکم گرفت.»
او با اشاره به ادعای رسانه آکسیوس درباره مذاکره مستقیم میان وزیر خارجه ایران و نماینده ویژه آمریکا افزود: «صمیمانه امیدوارم مذاکرات مسقط به نتیجه برسد. جنگ به نفع هیچ کشوری نیست و آتش آن میتواند دامنگیر کل جهان شود.»
اگرچه ترامپ پس از پایان نشست اولیه این مذاکرات را «بسیار خوب» توصیف کرده و وزیر امور خارجه ایران نیز نسبت به ادامه گفتوگوها ابراز امیدواری کرده است، اما تزلزل رفتاری و شخصیت چندگانه رئیسجمهور آمریکا باعث شده این امیدواریها همچنان با نگرانی همراه باشد.
در مجموع، واکنشهای متنوع کاربران افغانستانی در شبکههای اجتماعی نشان میدهد که مذاکرات ایران و آمریکا از جمله موضوعات سیاست خارجی است که با حساسیت و توجه ویژهای از سوی افکار عمومی افغانستان دنبال میشود.
