به گزارش ایراف به نقل از یک منبع مطلع، سراجالحق، روز سهشنبه وارد کابل شد و پس از دیدارهای محدود با برخی رهبران طالبان، شامگاه پنجشنبه دوباره به پاکستان بازگشت. در کابل او با امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه طالبان، دیداری غیرعلنی داشت که هدف اصلی این دیدار، بررسی راههای کاهش تنش میان دو کشور و یافتن کانالهای ارتباطی غیررسمی بود.
منبع مورد اشاره به ایراف میگوید که سراجالحق همچنین قصد داشت برای ادامهٔ گفتوگوها به قندهار سفر کند و با والی این ولایت – که از چهرههای نزدیک به حلقهٔ رهبری طالبان محسوب میشود – دیدار کند؛ اما درخواست او پذیرفته نشد و این روحانی پاکستانی بدون سفر به قندهار به کشورش بازگشت.
پیشینهٔ رابطهٔ سراجالحق با طالبان
سراجالحق و جماعت اسلامی پاکستان دههها از جریانهای جهادی افغانستان حمایت سیاسی و ایدئولوژیک کردهاند.
در دوران مقاومت علیه شوروی، جماعت اسلامی یکی از کانالهای اصلی حمایت از مجاهدین بود و پس از ظهور طالبان نیز روابط ایدئولوژیک و مذهبی میان دوطرف ادامه یافت و تقویت شد.
با این حال، نفوذ سنتی اسلامآباد بر طالبان پس از تحولات سال ۲۰۲۱ بهطور چشمگیری کاهش یافته و چهرههایی مانند سراجالحق دیگر آن جایگاه سابق را در میان رهبران طالبان ندارند.
رهبری طالبان در قندهار که تصمیمگیریهای کلیدی امنیتی و سیاسی را در دست دارد – در سالهای اخیر رویکردی آشکارا سختگیرانهتر نسبت به پاکستان اتخاذ کرده است. چند محور اصلی این موضع عبارتاند از:
۱. نارضایتی از فشارهای امنیتی پاکستان: اسلامآباد طالبان را به پناهدادن به تحریک طالبان پاکستان (TTP) متهم میکند.
اما رهبری قندهار این فشارها را دخالت در امور داخلی افغانستان میداند.
۲. مخالفت با سیاستهای مرزی پاکستان: تنشها بر سر خط دیورند، حصارکشی مرزی و محدودیتهای عبور و مرور تشدید شده است.
قندهار این اقدامات را «تحمیل سیاسی» میخواند.
۳. استقلالطلبی سیاسی طالبان: رهبران قندهار تلاش دارند نشان دهند که طالبان وابسته به هیچ کشور خارجی نیستند؛ حتی پاکستان که زمانی حامی اصلی آنان بود.
به این ترتیب، روابط کابل–اسلامآباد در ماههای اخیر به پایینترین سطح خود رسیده است.
تحلیلگران میگویند که سفر این روحانی پرنفوذ پاکستانی که از حامیان طالبان محسوب میشود، در زمانی نامناسب صورت گرفت؛ زیرا در پی حملات مرگبار اخیر نیروهای تجزیهطلب بلوچ در ایالت بلوچستان، بار دیگر روابط طالبان و پاکستان، تنشآلود شده و مقامهای پاکستانی با متهم کردن طالبان و هند به حمایت از تروریستهای بلوچ، رویدادهای تروریستی در بلوچستان و خیبرپختونخوا را به این عامل، نسبت داده اند.
از سوی دیگر، اظهارات سفیر پاکستان درباره تهدیدهای تروریستی ناشی از افغانستان علیه صلح و ثبات منطقه در نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل، و پاسخ طالبان به این اظهارات نیز بر آتش تنشها دمیده و چشمانداز هرگونه تلاش میانجیگرانه را دستکم در کوتاهمدت، از میان برده است.
سراجالحق در حالی برای میانجیگری و ترمیم روابط طالبان و پاکستان به کابل سفر کرد که پیش از این نیز تلاشهایی مشابه از سوی برخی دیگر از روحانیون پرنفوذ پاکستانی از جمله فضلالرحمان صورت گرفته بود؛ اما این تلاشها هرگز به نتیجه نرسید.
