به گزارش ایراف، روزنامه هندی منصفدیلی در گزارشی تازه نوشت که «محمد گورن» ــ فردی که از او بهعنوان یکی از مهرههای کلیدی داعش-خراسان یاد میشود ــ در یک عملیات پیچیده و محرمانه توسط دستگاه اطلاعاتی ترکیه در نزدیکی مرز افغانستان–پاکستان بازداشت شده است.
گورن که با نام مستعار «یحیی» فعالیت میکرد، به طراحی حملات انتحاری و هماهنگی عملیاتهای برونمرزی داعش خراسان متهم است.
در همین ارتباط، رسانه ترکی «تیآرتی ورلد» نیز دو هفته پیش گزارش داده که سازمان اطلاعات ملی ترکیه مدتها گورن را تحت تعقیب داشت و او را یکی از چهرههای ارشد داعش میدانست.
منابع امنیتی ترکیه گفتهاند که گورن پس از خروج از ترکیه به منطقه افغانستان–پاکستان سفر کرده و در ساختار داعش به جایگاهی رسیده بود که از آن بهعنوان یک «سمت مدیریتی» یاد میشود.
او در اردوگاههای داعش آموزش نظامی و ایدئولوژیک دیده و مدتی نیز در کنار «اوزگور آلتون» مشهور به «ابو یاسر الترکی» فعالیت داشته است؛ فردی که پیشتر بازداشت و به ترکیه منتقل شده بود.
به نوشته این روزنامه، بازداشت گورن تنها یک عملیات ضدتروریستی نیست؛ بلکه بار دیگر نگاهها را به سمت پاکستان و نقش احتمالی این کشور در شکلگیری و تداوم فعالیتهای داعش-خراسان معطوف کرده است. موضوعی که سالهاست در محافل امنیتی و سیاسی منطقه محل بحث و جدل است.
اتهامهای تازه طالبان علیه اسلامآباد
منصفدیلی به نقل از آنا مهجر-باردوچی، پژوهشگر ارشد مؤسسه مطالعات رسانهای خاورمیانه، مینویسد که پس از بازداشت گورن، ذبیحالله مجاهد سخنگوی طالبان در یک پیام صوتی، پاکستان را به «پناهدادن به عناصر داعش» متهم کرده است.
مجاهد در این پیام گفته طالبان مدتها تحرکات این افراد را زیر نظر داشته و اطلاعاتی را نیز در اختیار برخی طرفها قرار دادهاند.
او داعش را «تهدیدی خطرناک و غیرقابل چشمپوشی» توصیف کرده و هشدار داده است که هیچ کشوری نباید اجازه دهد خاکش به سکوی عملیات گروههای تروریستی علیه دیگر کشورها تبدیل شود.
تحلیلگران میگویند این سخنان، اشارهای آشکار به مناطقی از پاکستان است که بنا بر گزارشها، محل استقرار و آموزش نیروهای داعش-خراسان بودهاند.
گزارشهایی از حضور ساختار یافته داعش در پاکستان
این روزنامه هندی مینویسد طی سالهای اخیر، گزارشهای متعددی منتشر شده که نشان میدهد داعش-خراسان در ایالتهای خیبرپختونخوا و بلوچستان فعالیتهایی سازمانیافته داشته است.
برخی منابع محلی از وجود اردوگاههای آموزشی، شبکههای جذب نیرو و مسیرهای امن تردد اعضای این گروه در این مناطق خبر دادهاند؛ موضوعی که به گفته ناظران، بدون چشمپوشی یا حمایت بخشی از ساختار امنیتی پاکستان امکانپذیر نیست.
در فروردین ۱۴۰۳، نیروهای امنیتی افغانستان چند تبعه تاجیک را بازداشت کردند که گفته میشد برای آموزش نظامی به کویته پاکستان اعزام شده بودند.
همچنین امیرخان متقی، سرپرست وزارت طالبان، در سخنانی که بهطور گسترده به پاکستان اشاره تلقی شد، از نقش سه کشور همسایه در تأمین نیرو، فراهمکردن مسیر ترانزیت و پشتیبانی مالی و آموزشی داعش-خراسان سخن گفت.
ادعاهای مطرحشده در مجامع بینالمللی
منصفدیلی یادآور میشود که نسیم بلوچ، رئیس جنبش ملی بلوچ، در نشست سازمان ملل متحد در سال ۲۰۲۴ مدعی شده بود اردوگاههای داعش در بلوچستان «زیر نظارت مستقیم ارتش پاکستان» فعالیت میکنند.
همچنین عبدالرحیم مسلمدوست، از بنیانگذاران داعش خراسان، در یک ویدیو گفته بود افسران سازمان اطلاعات نظامی پاکستان در تأمین مالی «حافظ سعید خان» ــ امیر پاکستانی داعش-خراسان که در سال ۲۰۱۶ کشته شد ــ نقش داشتهاند.
بازداشت «اسلم فاروقی» دیگر فرمانده پاکستانی داعش-خراسان توسط نیروهای افغان در سال ۲۰۲۰ نیز از نگاه این گزارش، یکی از نشانههای ارتباط ساختاری این گروه با نهادهای امنیتی پاکستان عنوان شده است.
یک مقام ارشد افغان در آن زمان گفته بود: «داعش خراسان محصول مستقیم دستگاه اطلاعات نظامی پاکستان است.»
اعتراضهای مردمی و افزایش تنشهای منطقهای
در بخش دیگری از گزارش آمده است که در سال ۲۰۲۴، ساکنان منطقه مستونگ بلوچستان علیه حضور مراکز آموزشی داعش در این منطقه تجمع کرده و دولت پاکستان را به «تسهیل فعالیت تروریستها» متهم کرده بودند.
منصفدیلی مینویسد بازداشت محمد گورن در شرایطی رخ داده که تنشهای منطقهای رو به افزایش است.
از جمله، حمله هوایی پاکستان به مواضع تحریک طالبان پاکستان در کابل در ۹ اکتبر ۲۰۲۵ که همزمان با سفر متقی به هند و تصمیم دهلینو برای بازگشایی سفارت خود در کابل صورت گرفت.
ابعاد تازه پرونده گورن از نگاه منابع ترکیه
طبق گزارش «تیآرتی ورلد»، گورن نقش مهمی در انتقال اعضای داعش از ترکیه به منطقه افغانستان–پاکستان داشته و حتی مأموریتهایی برای انجام حملات انتحاری در افغانستان، پاکستان، ترکیه و برخی کشورهای اروپایی دریافت کرده بود.
منابع امنیتی گفتهاند او از حملات هوایی علیه عناصر داعش در پاکستان جان سالم به در برده و مدتی در مخفیگاه به سر میبرد.
پس از یک دوره نظارت فنی و میدانی گسترده، نیروهای اطلاعاتی ترکیه محل اختفای او را شناسایی کرده و با اجرای یک عملیات ویژه، گورن را بازداشت و به ترکیه منتقل کردند.
او در بازجوییهای اولیه درباره ارتباطاتش با «ابو یاسر الترکی»، دورههای آموزشی خود در داعش و دستوراتی که برای اجرای حملات انتحاری دریافت کرده بود، توضیحاتی ارائه کرده است.
این روزنامه در پایان تأکید میکند که مجموعه بازداشتها، اعترافها و گزارشهای اطلاعاتی موجود نشان میدهد که وجود پناهگاههای امن در خاک پاکستان، ظرفیت عملیاتی داعش-خراسان را افزایش داده و تهدیدی جدی برای ثبات منطقهای ایجاد کرده است؛ تهدیدی که بازداشت محمد گورن تنها یکی از نشانههای آن است.
در همین حال، عملیات ترکیه علیه گورن نیز ابعاد تازهای از شبکههای انتقال نیرو و مأموریتهای برونمرزی داعش-خراسان را آشکار کرده است.
