به گزارش ایراف، به نقل از نشنال اینترست، برای بیش از دو دهه دیپلماسی منطقهای بر این فرض بنا شده بود که مشارکت خارجی میتواند به تدریج افغانستان را باثبات کند.
این فرضیه شکلدهندهٔ نحوهٔ تعامل همسایگان افغانستان در زمینههای سیاسی، اقتصادی و امنیتی بود، حتی زمانی که پیشرفتها محدود باقی مانده بود. اما امروز این چارچوب فروپاشیده است.
این رسانه مینویسد: «همسایگان افغانستان عمدتاً دیگر سیاستهای خود را بر اساس انتظار اصلاحات یا ادغام مجدد افغانستان بنا نمیکنند. آنچه جایگزین شده، هدفی محدودتر و محتاطانهتر است: محدود کردن قرار گرفتن در معرض بیثباتی به جای تلاش برای تغییر وضعیت در داخل افغانستان.»
تغییر معیارهای موفقیت
نشنال اینترست توضیح میدهد که معیارهای سیاسی و اهداف توسعه بهطور عمده محو شدهاند و اقدامات عملی جایگزین آنها شدهاند.
این رسانه به اقداماتی مانند جلوگیری از حملات تروریستی مرزی، کنترل موجهای پناهندگی، مهار قاچاق مواد مخدر و کاهش خسارات اقتصادی اشاره کرده و افزوده: افغانستان اکنون بیشتر بهعنوان منبعی از ریسک و خطر دیده میشود تا شریک قابل توسعه.
پاکستان
این رسانه آمریکایی درباره پاکستان مینویسد که با وجود حفظ کانالهای ارتباطی با کابل، اسلامآباد همچنان با حملات تروریستی مرزی و افزایش ناامنیها مواجه است.
مقامات پاکستانی بارها به حضور گروههای تروریستی در خاک افغانستان اشاره کردهاند.
نَشِنال اینترِست تأکید میکند: «این وضعیت به اتکا بیشتر به حصار مرزی، بسته شدنهای دورهای و سیگنالدهی قهری تبدیل شده است، نه سرمایهگذاری سیاسی در کابل.»
ایران
در بخش دیگری از گزارش آمده است که سیاست ایران نیز تحت فشارهای مرز شرقی شکل گرفته است.
جریانهای پناهندگی، قاچاق مواد مخدر، اختلافات بر سر منابع آبی مشترک و بیثباتی مرزی هزینههای سنگینی بر تهران تحمیل کردهاند.
ایران یکی از بزرگترین جمعیتهای پناهندگان افغان را میزبانی میکند و سیاستش بیشتر دفاعی و محدودکننده است.
چین و روسیه
نَشِنال اینترِست مینویسد که چین و روسیه، با وجود بهرهبرداری از خروج غربیها، از تعهدات بزرگ اقتصادی یا امنیتی پرهیز کردهاند.
تمرکز آنها بر جلوگیری از تبدیل شدن افغانستان به منبع تهدیدات فراملی مانند تروریسم و قاچاق است، نه بازسازی یا تغییر سیاسی.
جمهوریهای آسیای مرکزی
این رسانه گزارش میدهد که خوشبینی اولیه نسبت به کریدورهای تجاری و اتصال انرژی جای خود را به ارزیابیهای محتاطانهتر داده است.
امروز تمرکز آنها بر امنیت مرزی، تجارت محدود و هماهنگی با قدرتهای بزرگتر است.
نگرانی از قاچاق مواد مخدر، بهویژه تولید گسترده اپیوم در افغانستان، این احتیاط را بیشتر تقویت کرده است.
نشنال اینترست در ادامه هشدار میدهد که سیاست مهار، اگرچه میتواند خطرات کوتاهمدت را کاهش دهد، اما چشمانداز کمی برای ثبات پایدار افغانستان ارائه میدهد.
این رسانه مینویسد: «عصر ثباتسازی جای خود را به مدیریت و کاهش اثرات داده است. دیپلماسی منطقهای در قبال افغانستان وارد فازی محتاطانهتر و واقعبینانهتر شده است که کمتر توسط آرزو شکل گرفته و بیشتر بر اساس نیازمندی است.»
به باور این مجله، خطر آن است که مهار به گزینهٔ پیشفرض تبدیل شود و بیثباتی افغانستان به وضعیت دائمی پذیرفته شود؛ وضعیتی که مدیریت ریسک جایگزین هر تلاشی برای رسیدگی به ریشههای بحران خواهد شد.
