به گزارش ایراف، افغانستان روز پنجشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۵ (۱۹ نوامبر ۲۰۲۶)، هشتادمین سال عضویت خود در سازمان ملل متحد را پشت سر گذاشت؛ عضویتی که از ۱۹ نوامبر ۱۹۴۶ آغاز شد و افغانستان را در شمار نخستین کشورهایی قرار داد که پس از بنیانگذاران این سازمان به آن پیوستند.
بر اساس اسناد رسمی سازمان ملل متحد، عضویت افغانستان در نهم نوامبر ۱۹۴۶ در مجمع عمومی تصویب شد و این عضویت از ۱۹ نوامبر همان سال رسمیت یافت.
در همان روز، سند پذیرش تعهدات منشور سازمان ملل از سوی عبدالحسین عزیز، وزیرمختار وقت افغانستان در آمریکا، امضا و به دبیرکل این سازمان ارائه شد.

این رویداد در شرایطی هشتادمین سالگرد خود را تجربه میکند که افغانستان پس از تحولات سیاسی سال ۲۰۲۱، با چالش تعیین نماینده رسمی خود در سازمان ملل روبهرو است.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در اوت ۲۰۲۱، درخواستهای این گروه برای در اختیار گرفتن کرسی افغانستان در سازمان ملل با موافقت کمیته اعتبارنامههای این سازمان مواجه نشده است.
نصیر احمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد، به مناسبت این سالگرد با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، بر تعلق کرسی افغانستان به مردم این کشور تأکید کرد.
او نوشت: «جایگاه افغانستان در سازمان ملل متحد متعلق به مردم آن و یک نظام مشروع است.»
فایق همچنین با اشاره به اهمیت این مناسبت تاریخی، بر تعهد نمایندگی افغانستان برای بازتاب صدای مردم این کشور و دفاع از خواستههای آنان برای صلح، کرامت انسانی، برابری و آیندهای بهتر تأکید کرد.
به مناسبت این رویداد، نمایندگیهای افغانستان در نیویورک، ژنو و وین نیز برنامهای مشترک با عنوان «افغانستان و سازمان ملل متحد؛ هشت دهه تعامل، مشارکت و درسهایی برای آینده» برگزار کردند.
این برنامه با هدف بررسی تاریخ حضور افغانستان در سازمان ملل، دستاوردهای دیپلماسی این کشور و نقش سازمان ملل در تحولات افغانستان برگزار شد.
در همین حال، محمود صیقل، نماینده پیشین افغانستان در سازمان ملل متحد، با مرور عملکرد دیپلماتیک کشورش در هشت دهه گذشته، به جایگاه و مشارکت افغانستان در ساختارهای مختلف این سازمان اشاره کرد.
او از جمله دستاوردهای افغانستان را ریاست بیستویکمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل، مشارکت در روند مذاکرات اصلاحات شورای امنیت، ریاست کمیته سوم مجمع عمومی، عضویت در شورای حقوق بشر و تصدی سمت معاونت ریاست مجمع عمومی برشمرد.
صیقل همچنین با اشاره به ادامه فعالیت نمایندگیهای دیپلماتیک افغانستان در نیویورک، ژنو و وین پس از تحولات سیاسی سال ۲۰۲۱، گفت این مراکز با وجود فروپاشی دولت پیشین، حضور دیپلماتیک افغانستان را در نهادهای بینالمللی حفظ کردهاند و مانع انتقال کرسیهای این کشور به طالبان شدهاند.
وضعیت نمایندگی افغانستان در سازمان ملل از زمان بازگشت طالبان به قدرت، به یکی از موضوعات مهم در روابط دیپلماتیک این کشور تبدیل شده است.
کمیته اعتبارنامههای سازمان ملل تاکنون نمایندگان معرفیشده از سوی طالبان را برای تصدی کرسی افغانستان تأیید نکرده است.
در مقابل، نصیر احمد فایق همچنان مسئولیت سرپرستی نمایندگی افغانستان در نیویورک را بر عهده دارد. در فهرست رسمی سازمان ملل نیز نام او بهعنوان کاردار موقت افغانستان ثبت شده است.
نقش هشتادساله سازمان ملل در افغانستان
حضور سازمان ملل در افغانستان به سال ۱۹۴۹ بازمیگردد؛ زمانی که صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) فعالیت خود را در این کشور آغاز کرد.
از آن زمان تاکنون، نهادهای مختلف این سازمان در حوزههای گوناگون از جمله کمکهای بشردوستانه، آموزش، بهداشت، توسعه، حقوق بشر و حمایت از گروههای آسیبپذیر فعالیت داشتهاند.
مأموریت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز در سال ۲۰۰۲ و بر اساس قطعنامه ۱۴۰۱ شورای امنیت تأسیس شد.
این مأموریت با هدف حمایت از روندهای سیاسی، کمک به برقراری صلح، هماهنگی فعالیتهای بینالمللی و نظارت بر وضعیت حقوق بشر در افغانستان فعالیت میکند.
هشتادمین سالگرد عضویت افغانستان در سازمان ملل در شرایطی گرامی داشته میشود که این کشور همچنان با بحرانهای سیاسی، اقتصادی و انسانی روبهرو است و مسئله نمایندگی آن در مهمترین نهاد بینالمللی جهان نیز حلنشده باقی مانده است؛ موضوعی که نشان میدهد فاصله میان تداوم عضویت تاریخی افغانستان در سازمان ملل و وضعیت سیاسی کنونی این کشور همچنان پابرجاست.





