به گزارش ایراف، ترکمنستان در آستانه برگزاری سی‌ویکمین کنفرانس بین‌المللی نفت و گاز این کشور در عشق‌آباد، اعلام کرده است که ساخت بخش نخست خط لوله گاز تاپی در مسیر «سرحدآباد–هرات» با سرعت ادامه دارد و اکنون حدود ۸۰ درصد این بخش تکمیل شده است.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی شرکت دولتی ترکمن‌گاز، این بخش که ۱۵۳ کیلومتر طول دارد، قرار است تا پایان سال ۲۰۲۶ آماده بهره‌برداری شود و نخستین محموله گاز ترکمنستان به هرات برسد.
طبق داده‌های منتشرشده در رسانه‌های منطقه‌ای، تاکنون بیش از ۱۲۲ کیلومتر از این مسیر جوش‌کاری و نصب شده و ۷۱ کیلومتر نیز دفن شده است؛ رقمی که نسبت به ارزیابی‌های ماه‌های گذشته، نشان‌دهنده دو برابر شدن سرعت کار است.
این پیشرفت‌ها در حالی ثبت شده که ترکمنستان هم‌زمان در حال توسعه زیرساخت‌های جانبی از جمله خط برق ۵۰۰ کیلوولت و مسیر ریلی تورغندی است.
در افغانستان نیز مقام‌های وزارت معادن و نفت طالبان می‌گویند کار در هرات با شدت ادامه دارد.
به گفته سخنگوی این وزارت، تاکنون ۱۱۶ کیلومتر از خط لوله در خاک افغانستان نصب شده و ۱۳۵ کیلومتر دیگر آماده اجراست.
این وزارت تأکید دارد که کار لوله‌گذاری در هرات تا زمستان سال جاری تکمیل خواهد شد و هم‌زمان مذاکرات با سرمایه‌گذاران برای ساخت شبکه‌های توزیع گاز در شهر هرات ادامه دارد.
پروژه تاپی که قرار است سالانه ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز ترکمنستان را از مسیر افغانستان به پاکستان و هند منتقل کند، یکی از بزرگ‌ترین طرح‌های انرژی منطقه‌ای به شمار می‌رود.
منبع اصلی تأمین گاز این پروژه، میدان عظیم گالکینیش است که ذخایر آن بیش از ۲۷ تریلیون متر مکعب برآورد شده و مرحله چهارم توسعه آن با مشارکت شرکت ملی نفت و گاز چین (CNPC) در سال ۲۰۲۶ آغاز شده است.
با وجود پیشرفت چشمگیر در بخش افغانستان، انتقال گاز تا پاکستان و هند همچنان با ابهام روبه‌روست.
مقام‌های ترکمن‌گاز می‌گویند که اولویت سال ۲۰۲۷، ساخت بخش دوم خط لوله از هرات تا مرز پاکستان خواهد بود، اما زمان دقیق آغاز صادرات به جنوب آسیا هنوز مشخص نیست.
این در حالی است که روابط طالبان و پاکستان از اوایل سال ۲۰۲۶ به‌دلیل درگیری‌های مرزی و حملات هوایی اسلام‌آباد، بحرانی شده و گذرگاه‌های اصلی دو کشور بارها بسته شده است؛ موضوعی که می‌تواند بر زمان‌بندی اجرای تاپی اثر بگذارد.
ترکمنستان هم‌زمان اعلام کرده که در پی گسترش مسیرهای صادرات گاز به شرق، جنوب و غرب است.
بر اساس گزارش‌های رسمی، از آغاز فعالیت خط لوله ترکمنستان–چین در دسامبر ۲۰۰۹ تا اول اکتبر ۲۰۲۶، بیش از ۴۷۷ میلیارد متر مکعب گاز از این مسیر صادر شده است؛ رقمی که جایگاه ترکمنستان را به‌عنوان یکی از قطب‌های اصلی تأمین انرژی در آسیای مرکزی تثبیت می‌کند.
کارشناسان انرژی معتقدند که تکمیل تاپی می‌تواند افغانستان را به یکی از مسیرهای مهم ترانزیت انرژی در منطقه تبدیل کند و درآمدهای قابل توجهی برای این کشور به همراه داشته باشد.
با این حال، آینده پروژه همچنان به مجموعه‌ای از عوامل سیاسی، امنیتی و مالی وابسته است؛ از ثبات داخلی افغانستان گرفته تا همکاری عملی پاکستان و هند و تأمین مالی پایدار پروژه.
تنش شدید پاکستان و طالبان و همچنین تنش ریشه‌دار هند و پاکستان آینده این پروژه بلندپروازانه را با ابهام جدی مواجه ساخته است.
