به گزارش ایراف، به نقل از رادیو آزادی، یک منبع در بانک مرکزی افغانستان تأیید کرده است که امسال چاپ بانکنوتهای افغانی توسط یک شرکت فرانسوی انجام شده، اما درباره مقدار و ارزش این اسکناسها توضیحی ارائه نشده است.
همزمان، یک مقام پیشین در بخش مالی دولت جمهوری گذشته میگوید ارزش این محموله «به میلیاردها افغانی» میرسد و بخشی از آن طی ماههای اخیر وارد کشور شده است.
این در حالی است که شکایت مردم و صرافان از فرسودهبودن اسکناسهای در گردش همچنان ادامه دارد.
بسیاری از شهروندان میگویند پولهای کهنه در معاملات روزمره مشکلات ایجاد میکند و صرافان نیز تأکید دارند که اسکناسهای تازه هنوز وارد بازار نشدهاند.
محمد عمران، صراف سرای شهزاده کابل، میگوید: «پولها چاپ شدهاند، اما هنوز عرضه نشدهاند. این اسکناسها در اختیار د افغانستان بانک است و زمان توزیع آن مشخص نیست.»
با وجود این، برخی کارمندان حکومت طالبان میگویند چند ماه پیش بخشی از حقوق خود را با بانکنوتهای جدید دریافت کردهاند.
یکی از این کارمندان میگوید تفاوتی میان اسکناسهای تازه و پولهای موجود دیده نمیشود و «در کاغذ، چاپ و بل هیچ تغییری نیامده بود».
چاپ پول جدید پیشتر نیز مطرح شده بود. شاهمحمد محرابی، رئیس کمیته تفتیش بانک مرکزی افغانستان، در سال ۱۴۰۱ اعلام کرده بود که شرکت فرانسوی اوبرتور فیدیوشیِر قرار است ده میلیارد افغانی برای بانک مرکزی چاپ کند.
او همچنین گفته بود که یک شرکت پولندی پیشتر یکونیم میلیارد افغانی چاپ کرده بود که بخشی از آن طی چند محموله وارد کشور شده بود.
بانک مرکزی افغانستان در ۲۹ شهریور امسال نیز اعلام کرد که ۶۶۰٫۲ میلیون افغانی اسکناس فرسوده را از سه زون کشور جمعآوری و نابود کرده است.
این بانک تأکید کرده بود که جمعآوری دورهای اسکناسهای فرسوده و جایگزینی آنها با پولهای تازه بخشی از روند طبیعی مدیریت گردش پول است.
محمدبشیر دودیال، کارشناس اقتصادی، میگوید چاپ اسکناس جدید معمولاً برای جایگزینی پولهای فرسوده انجام میشود و این اقدام «یک ضرورت» در نظام پولی است.
او توضیح میدهد که اسکناسهای کوچکتر مانند ۱۰، ۲۰ و ۵۰ افغانی به دلیل گردش بیشتر، سریعتر فرسوده میشوند و در شرایط افغانستان ممکن است طی پنج سال بخش زیادی از قابلیت استفاده خود را از دست بدهند.
اسکناسهای ۱۰۰ و ۵۰۰ افغانی حدود هفت تا هشت سال و اسکناسهای ۱۰۰۰ افغانی مدت طولانیتری دوام میآورند.
با وجود چاپ پول جدید، وابستگی شدید افغانستان به پول نقد، روند جایگزینی اسکناسهای فرسوده را کند کرده است.
اتحادیه شرکتهای پول الکترونیکی و پرداخت افغانستان اعلام کرده که برای گسترش پرداختهای دیجیتال فعالیتهایی را آغاز کرده و تاکنون ۱۴ شرکت در این اتحادیه ثبت شدهاند.
سید رحیم شاه آغا، رئیس این اتحادیه، میگوید: «تمام خدمات بانکی در جیب شما خواهد بود و با یک تلفن قابل انجام است.»
با این حال، محدودیت دسترسی به خدمات مالی، هزینه انتقال پول، مشکلات برق و مخابرات و اعتماد پایین مردم به سیستمهای دیجیتال، از چالشهای جدی گسترش پرداخت الکترونیکی در افغانستان است.
تا زمانی که پول نقد ستون اصلی معاملات در افغانستان باشد، جمعآوری بهموقع اسکناسهای فرسوده، توزیع منظم بانکنوتهای تازه و ارائه اطلاعات شفاف درباره روند چاپ و عرضه آنها، از عوامل کلیدی مدیریت این وضعیت خواهد بود.




