به گزارش ایراف، محمد اسماعیلخان با صدور پیامی به مناسبت پانزدهمین سالگرد ترور برهانالدین ربانی، رئیسجمهور پیشین افغانستان و رهبر حزب «جمعیت اسلامی»، تصریح کرد استاد ربانی در دوران ریاست شورای عالی صلح تلاشهای گستردهای برای دستیابی به مصالحه ملی انجام داد و کوشید طرفهای منازعه را به میز مذاکره بکشاند؛ با این حال، پاسخ این رویکرد مصالحه جویانه با انفجار و حملات انتحاری داده شد و وی در پی یک برنامه پیچیده قربانی راه صلح گردید.
وی با اشاره به نقش تاریخی برهانالدین ربانی، از او به عنوان یکی از بنیانگذاران نهضت اسلامی افغانستان یاد کرد که در دوران جهاد، حکومت مجاهدین و مقاومت اول نقش محوری داشته و با اعتدال فکری، صبوری و استقامت در برابر چالشهای سیاسی ایستادگی کرده است.
موج واکنشهای سیاسی به سالگرد شهادت برهانالدین ربانی
انتقاد حزب «جمعیت اسلامی» از ابهام در پروندههای ترور: همزمان با سالگرد این حادثه، حزب «جمعیت اسلامی» افغانستان با صدور بیانیهای از عدم شفافیت در پروندههای ترور رهبران پیشین خود انتقاد کرد و بیسرنوشت ماندن ابعاد حقوقی و قضایی ترور استاد ربانی و احمدشاه مسعود پس از گذشت سالها را پرسشبرانگیز خواند.
مواضع چهرههای سیاسی افغان: حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، ضمن گرامیداشت یاد ربانی، از وی به عنوان عالم برجسته دینی، شخصیت ملی و «شهید صلح» یاد کرد که برای تحکیم اتحاد تلاش میکرد. عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی پیشین نیز استاد ربانی را از پیشگامان بیداری اسلامی، سیاستمداری میانهرو و فقیهی تساهلگرا توصیف کرد که برای برابری حقوق تمامی اقوام و مذاهب مبارزه میکرد.
جزئیات و شیوهشناسی حادثه ترور: برهانالدین ربانی در ۲۹ شهریور ۱۳۹۰ در منزلش در کابل، هنگام دیدار با فردی که خود را حامل پیام صلح معرفی کرده بود، بر اثر انفجار مواد منفجره پنهانشده در دستار مهاجم به شهادت رسید؛ رویدادی که ضربهای مهلک به روندهای سیاسی و مذاکرات صلح وقت وارد کرد.
