به گزارش ایراف، مسئولان اتحادیه صادرکنندگان ازبکستان در نشست اقتصادی بلخ اعلام کردند که حجم تجارت دو کشور در سالهای اخیر جهش چشمگیری داشته است.
بر اساس توضیحات آنان، ارزش مبادلات افغانستان و ازبکستان که در سال ۲۰۲۴ حدود ۸۰۰ میلیون دلار بود، در سال ۲۰۲۵ به یک میلیارد و ۸۵۰ میلیون دلار رسید و اکنون تنها در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ از دو میلیارد دلار فراتر رفته است.
این روند با آمارهای رسمی منتشرشده از سوی کمیته ملی آمار ازبکستان نیز همخوانی دارد؛ نهادی که پیشتر گزارش داده بود حجم تجارت دو کشور در پنج ماه نخست ۲۰۲۶ به ۹۱۵.۸ میلیون دلار رسیده است.
جایگاه افغانستان در تجارت خارجی ازبکستان
طبق دادههای رسمی، افغانستان در سال ۲۰۲۶ در میان پنج شریک برتر تجاری ازبکستان قرار گرفته است؛ جایگاهی که پیشتر نیز در گزارشهای سال ۲۰۲۵ با ثبت مبادلات ۱.۶ تا ۱.۷ میلیارد دلار تأیید شده بود.
بخش عمده تجارت میان دو کشور همچنان به نفع صادرات ازبکستان است و بیش از ۹۰ درصد مبادلات را شامل میشود.
اقلام صادراتی این کشور عمدتاً شامل مواد غذایی، فرآوردههای نفتی، مصالح ساختمانی، کالاهای صنعتی و محصولات شیمیایی است.
نقش بلخ و اهمیت افزایش تجارت
مسئولان اتاق تجارت و سرمایهگذاری بلخ در این نشست تأکید کردند که رشد تجارت با ازبکستان برای تأمین کالاهای ضروری، کنترل قیمتها و جلوگیری از احتکار در بازار افغانستان اهمیت حیاتی دارد.
بهگفته آنان، افزایش حجم واردات از مسیر ازبکستان باعث شده است که فشار ناشی از بستهشدن گذرگاههای مرزی با پاکستان تا حدی جبران شود و مسیرهای شمالی به گزینههای اصلی تأمین کالا تبدیل شوند.
زمینههای همکاری و قراردادهای جدید
در ماههای اخیر، نشستهای مشترک میان تاجران دو کشور در کابل، بلخ و ولایت قشقهدریا برگزار شده و دهها قرارداد تجاری جدید امضا شده است.
تنها در سال ۲۰۲۶، بیش از ۹۰ قرارداد و تفاهمنامه به ارزش ۱.۴ میلیارد دلار میان بخش خصوصی افغانستان و ازبکستان امضا شده است؛ قراردادهایی که عمدتاً در حوزههای مواد غذایی، پوشاک، ساختمان، انرژی، وسایل الکترونیکی و مبلمان بودهاند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند که افزایش تجارت با ازبکستان بخشی از تغییر الگوی تجاری افغانستان به سمت آسیای مرکزی است؛ تغییری که پس از تنشهای مرزی با پاکستان سرعت بیشتری گرفته است.
پروژههای مشترک زیرساختی مانند راهآهن ترمذ–حیرتان، خطوط انتقال انرژی و تسهیل گمرکی نیز نقش مهمی در این رشد داشتهاند.
بر اساس هدفگذاری دو کشور، قرار است حجم تجارت سالانه در سالهای آینده به ۵ میلیارد دلار برسد.
