به گزارش ایراف، بر پایه گزارشهای سهماهه سازمان ملل، از مرداد ۱۴۰۰ تا خرداد ۱۴۰۵ مجموعاً ۳۳ هزار و ۹۶۶ رویداد امنیتی در افغانستان ثبت شده است. تنها در یک سال اخیر، بیش از ۹ هزار رویداد رخ داده که نشاندهنده تداوم بیثباتی در سراسر کشور است.
در این دوره، داعشخراسان، از مرداد ۱۴۰۰ تا خرداد ۱۴۰۴ مسئولیت ۳۷۹ حمله را برعهده گرفته و همچنان یکی از محوریترین تهدیدهای امنیتی افغانستان و منطقه محسوب میشود.
حملات داعشخراسان علیه اقلیتها و غیرنظامیان
داعشخراسان طی سالهای اخیر بارها شیعیان، هزارهها، سِیکها، صوفیان و دیگر غیرنظامیان را هدف قرار داده است.
برخی از حملات شاخص این گروه عبارتاند از:
– ۸ مهر ۱۴۰۱ – حمله به مرکز آموزشی کاج در کابل با ۵۴ کشته
– ۲۶ آبان ۱۴۰۱ – انفجار در دشتبرچی کابل با ۲ کشته و ۵ زخمی
– ۱۶ دی ۱۴۰۲ – حمله در دشتبرچی کابل با ۵ کشته و ۲۰ زخمی
– ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ – حمله به مسجد صاحبالزمان هرات با ۶ کشته
– ۲۲ شهریور ۱۴۰۳ – حمله در دایکندی با ۱۴ کشته
حملات علیه جامعه سِیکها
– ۱۳ مهر ۱۴۰۰ – حمله به عبادتگاه
– ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ – حمله به عبادتگاه
– ۱۲ آذر ۱۴۰۱ – انفجار در جلالآباد
بسمالله تابان، پژوهشگر امنیتی، میگوید ماهیت ناامنیها تغییر کرده و اکنون «گروههای قومی خاص، از جمله هزارهها و شیعیان، و همچنین نیروهای امنیتی پیشین، بهصورت گسترده هدف قرار میگیرند.»
هدف قرار گرفتن مقامهای طالبان
داعشخراسان تنها غیرنظامیان را هدف نگرفته و چندین مقام طالبان نیز در حملات این گروه کشته شدهاند؛ از جمله:
– خلیلالرحمان حقانی
– داوود مزمل، والی پیشین بلخ
– نثار احمد احمدی، سرپرست پیشین ولایت بدخشان
– صفی صمیم، فرمانده پیشین پلیس بغلان
– حمدالله نورزی، از فرماندهان بلندپایه طالبان
گسترش تهدید داعشخراسان به بیرون از افغانستان
داعشخراسان در سالهای اخیر حملاتی در پاکستان و ایران انجام داده و نام این گروه در حملات مرگبار کرمان و همچنین حمله به یک کنسرت در روسیه مطرح شده است.
سازمان ملل این گروه را «یکی از جدیترین تهدیدهای امنیتی منطقه» توصیف میکند.
فعالیت گروههای مسلح مخالف طالبان
گروههایی مانند جبهه مقاومت و جبهه آزادی نیز طی پنج سال گذشته حملات پراکندهای علیه طالبان انجام دادهاند.
طبق گزارش سازمان ملل، این گروهها پس از مرداد ۱۴۰۴ مسئولیت ۷۷ حمله را برعهده گرفتهاند.
در یکی از آخرین موارد، شهرستان یفتل پایین بدخشان برای چند ساعت از کنترل طالبان خارج شد و شهردار طالبان در فیضآباد کشته شد.
تنشهای مرزی با پاکستان؛ بزرگترین تحول امنیتی سال اخیر
تنش میان طالبان و پاکستان که از ابتدا حول فعالیت تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) شکل گرفته بود، اکنون به مرحله درگیری مستقیم رسیده است.
پاکستان طالبان را متهم میکند که به اعضای تیتیپی پناه میدهند؛ طالبان این ادعا را رد میکنند.
حملات هوایی پاکستان
پاکستان از اکتبر ۲۰۲۵ تاکنون بیش از ۱۵ حمله هوایی در خاک افغانستان انجام داده است.
طبق آمار یوناما، این حملات و درگیریهای مرزی از اکتبر ۲۰۲۵ تا ژوئن ۲۰۲۶ باعث ۴۹۹ کشته و ۱٬۲۱۶ زخمی شدهاند.
نمونههایی از حملات:
– ۲۲ فوریه ۲۰۲۶ – پکتیکا و ننگرهار
– ۲۶–۲۷ فوریه – کابل و قندهار
– ۱ مارس – پایگاه هوایی بگرام
– ۱۳ مارس – کابل
– ۱۶ مارس – کمپ امید کابل
– ۲۷ آوریل – دانشگاه سیدجمالالدین افغان و کنر
– ۱۰ ژوئن – کنر، خوست و پکتیکا
– ۲۸ ژوئن – پکتیا، پکتیکا و کنر
نگرانیهای سازمان ملل درباره گروههای تروریستی
در کنار داعشخراسان و تیتیپی، سازمان ملل از ادامه فعالیت القاعده، جنبش اسلامی ترکستان شرقی و چند گروه دیگر در افغانستان ابراز نگرانی کرده است.
طبق گزارش تیم نظارت بر تحریمهای شورای امنیت، «تهدیدهای برخاسته از افغانستان همچنان جدی است و داعشخراسان بزرگترین تهدید امنیتی منطقه محسوب میشود.»
طالبان اما این گزارشها را «ادعا» میخوانند و تأکید دارند که هیچیک از این گروهها در افغانستان فعالیت ندارند.
ادعای طالبان درباره امنیت بیمانند
محمد یعقوب مجاهد، سرپرست وزارت دفاع طالبان، میگوید: «کشورهایی که خودشان در تأمین امنیت ناکاماند، ادعا میکنند افغانستان محل پرورش تروریستها است.»
