به گزارش ایراف، توافق تازه دولت آلمان با طالبان برای افزایش روند اخراج مهاجران افغان، بهسرعت به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات سیاسی این کشور تبدیل شده است.
بر اساس گزارش پولیتیکو، این همکاری که «فنی» توصیف شده، در عمل دامنه اخراجها را گستردهتر کرده و علاوه بر افراد محکوم به جرم، پناهجویان مرد فاقد وضعیت حمایتی را نیز شامل میشود؛ اقدامی که هزاران افغان را در آلمان نگران آینده خود کرده است.
روایت یک قربانی خشونت طالبان
در میان معترضان، چهرههایی دیده میشوند که خود مستقیماً قربانی طالبان بودهاند.
قابله ۲۷ سالهای که پس از سقوط کابل دو بار بهدلیل اعتراض به طالبان زندانی شده بود، اکنون در آلمان زندگی میکند و از این توافق بهشدت هراسان است.
او و چهار خواهرش پس از ماهها مخفی شدن، به آلمان پناه آوردند تا از زندان طالبان در امان باشند.
او به پولیتیکو گفته است: «سخت است بپذیرم سرنوشت من اکنون در دستان همان کسانی است که از خشونتشان گریختهام.»
نگرانی از مواجهه مستقیم با مقامهای طالبان
بخش مهمی از نگرانیها به موضوع تمدید پاسپورتها بازمیگردد؛ اقدامی که برای تمدید ویزاهای بشردوستانه ضروری است.
فعالان افغان هشدار میدهند که با حضور بیشتر نمایندگان طالبان در سفارتخانهها و کنسولگریهای افغانستان در آلمان، پناهجویان ناچار خواهند شد برای دریافت خدمات کنسولی مستقیماً با مقامهای طالبان روبهرو شوند.
حدود ۳۵ هزار افغان که تحت برنامههای ویژه بشردوستانه وارد آلمان شدهاند، در معرض این خطر قرار دارند؛ از فعالان حقوق بشر و زنان معترض گرفته تا کسانی که با نیروهای آلمانی همکاری داشتهاند.
افزون بر این، بیش از ۳۲۱ هزار افغان دیگر نیز با وضعیت پناهندگی یا حمایتی در آلمان زندگی میکنند و ممکن است برای درخواست اقامت دائم به پاسپورت افغانستان نیاز داشته باشند.
هشدار درباره دسترسی طالبان به اطلاعات شخصی
فعالان حقوق بشر هشدار میدهند که حضور گستردهتر نمایندگان طالبان در آلمان میتواند به این گروه امکان دسترسی به اطلاعات شخصی مهاجران را بدهد؛ اطلاعاتی که در پایگاههای داده مأموریتهای آلمانی ثبت شده و شامل جزئیات خانوادگی و سوابق فردی است.
به گفته آنان، این دسترسی میتواند زمینهساز باجگیری و فشارهای امنیتی شود.
یکی از معلمان سابق افغان که با ویزای بشردوستانه در آلمان زندگی میکند، گفته است که درخواست تمدید پاسپورت برای او به کابوس شبانه تبدیل شده است: «گاهی شبها از خواب میپرم؛ کابوس طالبان و این وضعیت رهایم نمیکند.»
انتقادهای سیاسی در داخل آلمان
رئیس سابق کنسولگری افغانستان در بن که سال گذشته در اعتراض به توافق اولیه استعفا داد، هشدار داده است که طالبان از این اهرم جدید برای پیشبرد اهداف خود در اروپا استفاده خواهند کرد.
در پارلمان آلمان نیز انتقادها بالا گرفته است. یکی از نمایندگان حزب سبزها میگوید دولت با دادن امتیازاتی مانند اجازه کار در سفارتخانهها و کنسولگریها، خود را در موقعیت ضعیف قرار داده است: «ما شاهد نوعی به رسمیت شناختن از پشت در هستیم؛ در حالی که وضعیت زنان و دختران در افغانستان هر روز بدتر میشود.»
فشارهای داخلی و صعود راستافراطی
زمینه اصلی این توافق، فشارهای داخلی در آلمان است.
حزب راستافراطی «آلترناتیو برای آلمان» طبق نظرسنجیها محبوبترین نیروی سیاسی کشور شده و در انتخابات پیشرو در ایالتهای شرقی، بهویژه زاکسن-آنهالت، شانس بالایی برای کسب قدرت دارد.
صدراعظم آلمان که با وعده سختگیری در سیاست مهاجرتی به قدرت رسید، اکنون تحت فشار است تا آمار اخراجها را افزایش دهد.
او در پارلمان گفته است: «ما دست دوستی به طالبان دراز نمیکنیم؛ همکاری فنی لازم را انجام میدهیم چون در راستای منافع ملی ماست.»
استفاده طالبان از توافق بهعنوان اهرم فشار
با وجود تأکید مقامهای آلمانی بر «فنی بودن» توافق، نشانههایی از استفاده طالبان از این موضوع بهعنوان ابزار فشار دیده میشود.
در ماه مه گذشته، طالبان یک پرواز اخراجی را در آخرین لحظه متوقف کردند و ظاهراً امتیازات بیشتری خواستند.
چند هفته بعد، دولت آلمان توافق گستردهتری را اعلام کرد که به طالبان اجازه میداد تعداد بیشتری از نمایندگان خود را در سفارتخانههای افغانستان در برلین و بن مستقر کنند.
تهدیدی که واقعی شد
قابله افغان که پیشتر زیر یکی از پستهای شبکههای اجتماعیاش تهدید شده بود، اکنون میگوید آن تهدید به واقعیت نزدیک شده است.
کاربر هوادار طالبان نوشته بود: «صبر کن تا سفارتمان در آلمان باز شود؛ آنوقت پیدایت میکنیم.»
او میگوید: «آن زمان این تهدید را جدی نگرفتم، اما امروز احساس میکنم واقعیت پیدا کرده است.»
واکنش اروپا؛ نگرانی از به رسمیت شناختن تدریجی طالبان
این توافق توجه دیگر کشورهای اروپایی را نیز جلب کرده است.
مقامات اتریش و بلژیک اعلام کردهاند که همکاری برلین با طالبان را از نزدیک دنبال میکنند.
طالبان نیز در ماه ژوئن مذاکراتی با کمیسیون اتحادیه اروپا در بروکسل درباره اخراج مهاجران برگزار کردند؛ اقدامی که موجی از انتقاد و خشم شهروندان، سیاستمداران و نهادهای حقوق بشری را در اروپا و افغانستان برانگیخت.
فعالان هشدار میدهند این رویکرد ممکن است مسیر به رسمیت شناختن تدریجی طالبان در اروپا را هموار کند؛ در حالی که وضعیت حقوق بشر، بهویژه برای زنان و دختران در افغانستان، همچنان رو به وخامت است.
