به گزارش ایراف، پاکستان و قطر امروز دوشنبه، ۲۹ تیر در چارچوب تلاشهای میانجیگرانه خود، پیشنهاد مشترکی را برای بازگرداندن ایران و آمریکا به مسیر گفتوگو ارائه کردند.
این دو کشور که طی ماههای گذشته نقش فعال در مدیریت تنشهای تهران–واشینگتن داشتهاند، تأکید کردهاند که «بازگشت به مواضع پیش از ۹ ژوئیه» نخستین گام برای احیای روند مذاکرات است.
بر اساس این ابتکار، اسلامآباد و دوحه معتقدند که چارچوب یادداشت تفاهم اسلامآباد همچنان معتبرترین مسیر برای جلوگیری از تشدید بحران و آغاز دوباره گفتوگوهای فنی و سیاسی میان دو طرف است.
این تفاهمنامه طی ماههای گذشته محور نشستهای متعدد در دوحه و لوسرن بوده و نقش پاکستان و قطر را به عنوان میانجیهای فعال تقویت کرده است.
در همین زمینه، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت کشور ایران، امروز در نشست خبری هفتگی، با اشاره به اصول این تفاهمنامه گفت: «اصل بنیادین تفاهمنامه اسلامآباد تعهد در برابر تعهد است. تا زمانی که طرف مقابل به تعهدات خود پایبند بود، ایران نیز به تعهداتش عمل کرد. ما هیچگاه پیشگام در نقض عهد نبودهایم و زمانی که طرف مقابل تعهدات خود را نقض کرد، اعلام کردیم که اجرای تعهدات را متوقف میکنیم. تفاهمنامه زمانی ارزش دارد که همه طرفها به آن پایبند باشند، در غیر این صورت فقط یک نوشته روی کاغذ است.»
او همچنین با رد دوگانهسازی «دیپلماسی یا جنگ» افزود: «اصرار بر این دوگانه برای کشور مفید نیست. دیپلماسی نافی دفاع نیست و دفاع نیز با دیپلماسی ناسازگار نیست. هدف، صیانت از منافع ملی ایران است؛ گاهی با ابزار دفاع، گاهی با دیپلماسی و گاهی همزمان هر دو.»
این مواضع در حالی مطرح میشود که طبق گزارشهای رسانهای منطقه، پاکستان طی روزهای اخیر تماسهای جداگانهای با تهران، واشینگتن و دوحه داشته و بر ضرورت «خویشتنداری و بازگشت به تفاهمات پیشین» تأکید کرده است.
منابع آگاه در دوحه نیز از «پیشرفتهای محدود اما مثبت» در گفتوگوهای فنی میان ایران و آمریکا خبر دادهاند؛ گفتوگوهایی که با میانجیگری پاکستان و قطر در دوحه دنبال شده و محور آن مسائل عملیاتی تفاهمنامه اسلامآباد از جمله ترافیک دریایی و نحوه اجرای تعهدات مالی بوده است.
تحلیلگران منطقهای میگویند ابتکار تازه اسلامآباد–دوحه تلاشی برای جلوگیری از فروپاشی کامل مسیر دیپلماسی و بازگرداندن طرفین به چارچوبی است که در ماههای گذشته توانسته بود از گسترش بحران جلوگیری کند.
با این حال، بیاعتمادی میان تهران و واشینگتن و تحولات میدانی در منطقه همچنان چالشهای جدی پیشروی این مسیر باقی گذاشته است.
