به گزارش ایراف، ریچارد بنت، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در افغانستان، در بیانیهای رسمی اعلام کرد که مقامات «دفاکتو» در افغانستان باید بیدرنگ تمامی خبرنگاران زندانی را آزاد کنند و تضمین دهند که کارگران رسانهای بتوانند بدون ترس از بازداشت، آزار یا انتقامجویی، به فعالیت حرفهای خود ادامه دهند.
او تأکید کرد که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، آزادی مطبوعات در افغانستان بهطور نگرانکنندهای کاهش یافته و فضای رسانهای به شدت محدود و خصمانه شده است.
خبرنگاران اکنون با سانسور، نظارت مزاحم و محدودیتهای قانونی مواجهاند؛ قوانینی که عمدتاً بر پایه «امر به معروف و نهی از منکر» تدوین شده و عملاً به ابزار سرکوب آزادی بیان بدل شدهاند.
بنت هشدار داد که فضای ترس در جامعه رسانهای افغانستان منجر به خودسانسوری گسترده شده است؛ نهتنها خبرنگاران بلکه منابع خبری نیز از بیم تهدید، نظارت و بازداشت، از همکاری با رسانهها خودداری میکنند.
حتی گزارشهای معمول نیز میتواند با خطرات جدی همراه باشد، بهویژه زمانی که محتوای منتشرشده انتقادی از طالبان تلقی شود یا به موضوعات حساس مانند حقوق زنان و دختران بپردازد.
بر اساس آمار مرکز خبرنگاران افغانستان، تنها در سال ۲۰۲۵ دستکم ۳۴ مورد بازداشت خبرنگاران ثبت شده است. وضعیت برای خبرنگاران زن دشوارتر است؛ آنان علاوه بر تهدیدهای امنیتی، با محدودیتهای شدید رفتوآمد، پوشش اجباری و تبعیضهای ساختاری در محیط کار مواجهاند.
این بیانیه همچنین به کاهش حمایتهای مالی و فنی بینالمللی از رسانههای مستقل اشاره کرده و هشدار داده است که این روند توانایی خبرنگاران برای فعالیت ایمن و گزارشدهی درباره نقض حقوق بشر را بهشدت محدود کرده است.
بنت در بخش دیگری از سخنان خود تابآوری خبرنگاران افغان را ستود و گفت: «با وجود همه فشارها، خبرنگاران افغان همچنان نقشی حیاتی در افشای نقض حقوق بشر و تأمین دسترسی مردم به اطلاعات ایفا میکنند؛ چه در داخل کشور و چه در تبعید.»
او در پایان از جامعه جهانی خواست تا در روز جهانی آزادی مطبوعات با خبرنگاران افغان همبستگی نشان دهد، حمایتهای مالی و فنی از رسانههای مستقل را افزایش دهد و سازوکارهای حفاظتی برای خبرنگاران در معرض خطر فراهم کند.
