به گزارش ایراف، حکومت طالبان اعلام کرده بود که در واکنش به حملات هوایی اخیر پاکستان، عملیات «تلافیجویانه» علیه پاسگاههای مرزی پاکستان در امتداد خط مرزی دو کشور را شروع کرده است.
در مقابل، وزارت اطلاعات پاکستان اعلام کرد که به حملات «بیدلیل» طالبان پاسخ «فوری و مؤثر» داده شده است. همزمان، منابع محلی در کابل و قندهار از شنیده شدن صدای انفجارهای متعدد و ایجاد فضای رعب و نگرانی در میان شهروندان خبر دادند.
موضعگیری تند اسلامآباد
آصف علی زرداری، رئیسجمهور پاکستان، در واکنش به درگیریها تأکید کرد: «پاکستان بر سر صلح و تمامیت ارضی خود سازش نخواهد کرد. پاسخ نیروهای مسلح ما همهجانبه و قاطع است.»
در حساب رسمی ریاستجمهوری پاکستان در شبکه اجتماعی ایکس نیز به نقل از او آمده است: «کسانی که آشتی ما را با ضعف اشتباه بگیرند، با پاسخی سخت روبهرو خواهند شد و هیچکس خارج از دسترس ما نخواهد بود.»
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان، نیز لحن تندی اتخاذ کرده و خطاب به حکومت طالبان گفته است: «صبر ما به پایان رسیده و اکنون جنگ آشکار خواهد بود.»
او طالبان را متهم کرده که «تروریستها را از سراسر جهان در افغانستان جمع کردهاند» و «تروریست صادر میکنند.» خواجه آصف همچنین مدعی شده است که طالبان مردم افغانستان را از حقوق اساسی، بهویژه حقوق زنان، محروم کردهاند.
واکنش طالبان و چهرههای سیاسی افغانستان
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، حملات هوایی پاکستان به کابل، قندهار و پکتیا را تأیید کرده و آن را نقض حاکمیت افغانستان دانسته است. حکومت طالبان پیشتر اعلام کرده بود که حملاتش به مواضع مرزی پاکستان در پاسخ به بمبارانهای اخیر انجام شده است.
در همین حال، حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، حملات هوایی پاکستان را محکوم کرد و نوشت: «افغانها در هر شرایطی با اتحاد کامل از کشور عزیز خود دفاع خواهند کرد.»
او مسئولیت تنشهای اخیر را متوجه پاکستان دانست و افزود که اسلامآباد باید سیاست خود را تغییر داده و راه « حسن همسایگی، احترام و روابط متمدنانه» را در پیش گیرد.
رحمتالله نبیل، رئیس پیشین امنیت ملی افغانستان، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «پاکستان وارد افغانستان شد و در همان دامی افتاد که دههها برای دیگران پهن کرده بود.»
به گفته او، پیامدهای سیاستهای بلندمدت ناقص بازمیگردد و اکنون برای پاکستان نه عقبنشینی آسان است و نه پیشروی بدون هزینه.
نگرانیهای بینالمللی و پیشنهاد میانجیگری
همزمان با گسترش درگیریها، واکنشهای بینالمللی نیز آغاز شده است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، نسبت به تشدید خشونتها میان طالبان و پاکستان ابراز نگرانی عمیق کرد.
او با تأکید بر ضرورت حفاظت فوری از غیرنظامیان، از هر دو طرف خواست که در جریان تحولات نظامی، امنیت مردم عادی را در اولویت قرار دهند.
دبیرکل سازمان ملل همچنین از طالبان و پاکستان خواست به تعهدات خود بر اساس قوانین بینالمللی، بهویژه حقوق بینالملل بشردوستانه، پایبند بمانند و از اقداماتی که موجب گسترش بحران میشود، خودداری کنند.
از سوی دیگر ضمیر کابلوف، نماینده رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان، اعلام کرد که مسکو آماده است در صورت درخواست دو طرف، میانجیگری کند تا زمینه گفتوگو برای حل مناقشات فراهم شود.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، خواستار کاهش فوری تنشها شد و بر ضرورت حفاظت از غیرنظامیان و احترام به حقوق بشر و قوانین بشردوستانه بینالمللی تأکید کرد.
از سوی دیگر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از پاکستان و طالبان خواست اختلافات خود را در چارچوب حسن همجواری و از مسیر گفتوگو مدیریت کنند. او اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران آماده هرگونه مساعدت برای تسهیل گفتوگو و تقویت تفاهم و همکاری میان دو طرف است.
بازتاب در شبکههای اجتماعی
همزمان با تحولات میدانی، شبکههای اجتماعی مملو از واکنش کاربران دو کشور شده است. در افغانستان، کاربران با انتشار تصاویر و ویدئوهایی از صدای انفجارها، خواستار دفاع از حاکمیت ملی شدهاند.
در میان واکنشهای گسترده در شبکههای اجتماعی، شماری از چهرههای سیاسی و مدنی نیز به تحولات اخیر پرداختهاند.
شاه حسین مرتضوی، مشاور رئیس جمهور پیشین با محکوم کردن حملات پاکستان، این اقدام را ادامه دههها دشمنی اسلامآباد با دولتهای افغانستان توصیف کرد و بر مسئولیت همگانی برای دفاع از تمامیت ارضی کشور تأکید نمود.
وی با هشدار نسبت به «اعتماد به پاکستان»، خواستار دوری از منافع زودگذر سیاسی و تمرکز بر حفظ منافع ملی شد و از نهادهای بینالمللی و کشورهای اسلامی خواست در برابر آنچه «تجاوز» خواند، موضع عملی اتخاذ کنند.
حسین زاهدی، دیگر کاربر فیسبوک نیز با اشاره به بمباران شهرهایی چون کابل، نوشت که این حملات فراتر از یک خبر سیاسی، زندگی و امنیت خانوادههای افغان را هدف قرار داده است.
وی تأکید کرد که هیچ توجیه سیاسی نمیتواند رنج غیرنظامیان، بهویژه زنان و کودکان، را مشروع جلوه دهد و مردم افغانستان سزاوار صلح و آرامشاند.
همچنین احمد سعیدی، تحلیلگر مسایل سیاسی با نگاهی تحلیلی به درگیریها، برتری نظامی کلاسیک پاکستان را در برابر توان چریکی طالبان یادآور شد، اما تأکید کرد که هیچیک از دو طرف ظرفیت یا منفعت یک جنگ گسترده و طولانی را ندارند.
به باور او، محتملترین سناریو ادامه درگیریهای محدود مرزی و سپس بازگشت به مسیر مذاکرات و توافقهای موقت است؛ وضعیتی که در آن، هزینه اصلی تنشها را مردم عادی در دو سوی مرز میپردازند.
در شرایطی که تبادل آتش در برخی نقاط مرزی ادامه دارد و گذرگاههای مرزی تحت تأثیر قرار گرفتهاند، آینده تنش میان کابل و اسلامآباد در هالهای از ابهام قرار دارد.
