محدودیت‌های زنان در افغانستان: خدمات سلامت روان، متوقف شده است

به گزارش ایراف، دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) در تازه‌ترین گزارش خود امروز(یکشنبه ۲۶ بهمن) اعلام کرد فعالیت‌های مرتبط با “سلامت روان” و حمایت‌های روانی-اجتماعی در افغانستان به طور کامل متوقف شده است.

به گزارش اوچا، زنان افغان که سال‌هاست در نتیجه جنگ، ناامنی و فقر شدید، بیشترین آسیب‌پذیری را در حوزه سلامت روان داشته‌اند، اکنون از دریافت خدمات اولیه در این زمینه نیز محروم شده‌اند.

این نهاد بین‌المللی تاکید کرده است که زنان به شدت به این خدمات در فضاهای اجتماعی وابسته بودند، اما طالبان با اعمال محدودیت‌های گسترده، عملاً دسترسی آنان به این فضاها را قطع کرده است.

محرم مرد، شرط طالبان برای ورود زنان به مراکز درمانی

در جدیدترین بخشنامه‌های این گروه، محدودیت‌های تازه‌ای برای دسترسی زنان به “خدمات ضروری بهداشتی” نیز اعمال شده است. بر اساس گزارش اوچا، اگرچه زنان اجازه مراجعه به درمانگاه‌ها را دارند، اما در بسیاری از مناطق ناچارند حتماً با یک “محرم مرد” همراه باشند.

این در حالی است که کارمند زن حوزه سلامت برای دریافت مجوز کار یا حضور در دوره‌های آموزشی با دشواری‌های طاقت‌فرسا و گاه ممنوعیت کامل مواجه است.

در برخی ولایات، استفاده از تلفن همراه نیز برای کارمندان زن حوزه درمان ممنوع شده است.

افزایش ۳۷ درصدی تعطیلی مراکز درمانی و آموزشی زنان

اوچا هشدار داده است که محدودیت‌های دسترسی برای کارکنان زن و برنامه‌های حساس به جنسیت در سراسر افغانستان تشدید شده است. بر اساس این گزارش؛ حضور امدادگران زن در تمام بخش‌های غیربهداشتی و آموزشی ممنوع است.

فعالیت‌های بشردوستانه‌ای که با ریاست زنان انجام می‌شد، به حالت تعلیق درآمده است.

بین ماه‌های جولای و دسامبر ۲۰۲۵، ۶۲۳ مورد حادثه مرتبط با ممانعت از دسترسی به کمک‌ها ثبت شده که نسبت به نیمه اول سال ۲۵ درصد افزایش داشته است.

این حوادث منجر به تعطیلی موقت ۳۴۹ فعالیت بشردوستانه و بسته شدن کامل ۸ مرکز (عمدتاً مراکز درمانی و آموزشی زنان) شده که رشدی ۳۷ درصدی را نشان می‌دهد.

۸۵ درصد موانع؛ دخالت مستقیم طالبان در توزیع کمک‌ها

گزارش اوچا نشان می‌دهد که دخالت مستقیم نیروهای طالبان در روند توزیع کمک‌ها، سهم ۸۵ درصدی در ایجاد این حوادث داشته است.

این دخالت‌ها طیفی از ممنوعیت فعالیت کارکنان زن تا تأخیر در تفاهم‌نامه‌ها، دخالت در انتخاب افراد نیازمند و درخواست اطلاعات حساس کارکنان را شامل می‌شود.

به طور مشخص، محدودیت‌های جنسیتی ۳۱ درصد از کل حوادث گزارش‌شده را تشکیل می‌دهد.

اوچا با اشاره به خطرات امنیتی علیه نیروهای امدادی افزود در برخی مناطق، کارمندان زن توسط افراد مسلح ناشناس تعقیب شده‌اند.

اگرچه آمار بازداشت کارکنان بشردوستانه نسبت به دوره قبل ۶۶ درصد کاهش داشته است، اما گزارش‌های تعقیب و تهدید، ایمنی و ظرفیت عملیاتی کارکنان را با چالش مواجه کرده است.

مناطق غربی در صدر فهرست محدودیت‌ها

بر اساس آمار اوچا، حوزه غرب افغانستان بیشترین تعداد حوادث مربوط به محدودیت دسترسی را به خود اختصاص داده و پس از آن، مناطق جنوبی و مرکزی قرار دارند.

عوامل محیطی مانند سیلاب‌ها و همچنین تهدیدات ناشی از آلودگی به مین و مواد منفجره در مناطق شرقی و جنوب شرقی نیز ارائه خدمات بشردوستانه را با اختلال بیشتری مواجه ساخته است.

این درحالی‌است که طالبان در زمینه تحصیل، اشتغال و فعالیت های فرهنگی و ورزشی نیز محدودیت‌هایی برای زنان ایجاد کرده‌اند.