به گزارش ایراف، شیعیان افغانستان که اکثرا از قومیت هزاره هستند، بدلیل ظلمهای تاریخی که به دلیل محبت اهل بیت(ع) تجربه کردهاند، بیش از دیگران شیفته افکار و اندیشههای ظلم ستیزانه و ضداستبدادی و ضداستعماری امام خمینی قرار گرفته و رابطهای عمیق و ریشهدار با ایشان برقرار کردند.
با توجه به دایره ارتباطی نمایندگان و مناطق تحت پوشش هر یک از این نمایندگان، بهخوبی میتوان دریافت که امام خمینی توجه ویژهای به شیعیان افغانستان داشته و از طریق نمایندگان خود، هدایت فکری جامعه را نیز به خوبی تبیین میکردهاند.
نمایندگان امام خمینی در افغانستان در کنار پاسخگویی به سوالات شرعی و انجام امور محوله، مسئولیت روشنگری و انتشار نظرات و اندیشههای امام را نیز بر عهده داشتند. البته انجام چنین کاری در دورانی که افغانستان تحت حاکمیت طاغوت بود، کار سادهای نبود و برای نمایندگان، تبعات و خطرات سنگینی در پی داشته است.
اغلب نمایندگان امام در افغانستان، تجربههایی مثل زندان، شکنجه و تبعید را در کارنامه خود دارند که خود شاهدی بر مصائب «خمینیست» بودن است.
در دوران حکومت کمونیستی در افغانستان که شیعیان با آزار و اذیت مواجه بودند و برگزاری مراسمهای آیینی مانند عاشورا ممنوع شده بود، این نمایندگان امام بودند که مردم را به سوی انقلاب و مبارزه دعوت میکردند، از این رو حاکمان کمونیست بسیاری از نمایندگان امام و حتی مقلدین امام را تحت عنوان «خمینیست» با مجازاتی مثل زندان، شکنجه و حتی اعدام سرکوب میکردند.
در لیست پنجهزار شهید افغانستان که در دوران حکومت کمونیست قتلعام شده بودند، روبروی بسیاری از نامها تنها یک جرم نوشته شده است: خمینیست.
نمایندگان امام در افغانستان
در طول چند دهه مرجعیت امام خمینی، دهها تن از علمای شیعه افغانستان، از سوی ایشان وکالتنامه دریافت کردهاند، با اینحال تعداد دقیق نمایندگان افغانستانی امام مشخص نیست.
با این وجود تعدادی از نمایندگان امام که علاوه بر نمایندگی و امور شرعی، نقش رهبری فکری و سیاسی جامعه شیعیان افغانستان را بهعهده داشتهاند، شناختهشده هستند.
شهید عبدالعلی مزاری
شهید عبدالعلی مزاری، یک تن از نمايندگان امامخمینی است که رابطه ویژهای نیز با امام و رهبری انقلاب اسلامی ایران داشته است. وی همچنین بدلیل فعالیتهای انقلابی خود در ایران، توسط اداره ساواک دستگیر و زندانی شد.
امامخمینی در متن اجازه نامه شهید مزاری نوشته است:
الحمد لله ربّ العالمین، وصلّی الله علی محمد وآله الطاهرین، ولعنة الله علی اعدائهم اجمعین.
و بعد، جناب ثقۀ الاسلام آقای آقا شیخ عبد العلی مزاری که مدتی از عمر خود را در حوزه مقدّسه علمیه قم صرف تحصیل علوم دینیه نمودهاند، از طرف این جانب مجازند در اخذ وجوه شرعیه از قبیل زکوات و مظالم عباد؛ و نیز مجازند در اخذ سهم مبارک امام ـ علیه السلام ـ و سهم سادات عظام و صرف آن در میان مستحقّین محل که قصد مسافرت و سکونت آنجا را دارند که عبارت است از منطقه «مزار» و «چهار کنت» و «درّه یوسف» و «پشتوند» و «دهنه غوری» از فرمانداریهای توابع بلخ افغانستان. و امید است کمال احتیاط را در اخذ وجوه و صرف آن بنمایند.
از خدای تعالی موفقیت ایشان را مسألت دارم.
والسلام علیه وعلی اخواننا المؤمنین
به تاریخ ۹ شعبان ۱۴۰۰
روح الله الموسوی الخمینی
از آنجا که مردم افغانستان، ملتی تحت ستم و استبداد بودند، شهید مزاری بیش از پیش شیفته شخصيت استثنایی و ظلم ستیز امام شد و به یکی از شناختهشدهترین نمایندگان امام در افغانستان تبدیل شد.
شهید عبدالعلی مزاری پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به افغانستان رفت تا با تجربههایی که از مکتب امام خمینی آموخته بود، پایههای انقلاب و مبارزه را در افغانستان بنیان گذارد.
وی پس از سالها مجاهدت و تلاش در مسیر مکتب امام خمینی و انقلاب اسلامی، در زمستان سال ۱۳۷۳ به شهادت رسید.
شهید آیتالله سلطان محمد ترکستانی
سلطان محمد ترکستانی نیز یکی دیگر از نمایندگان امام خمینی است که پس از سالها تحصیل در نجف اشرف، در نهایت به افغانستان باز میگردد و بعنوان نماینده امام فعالیت گستردهای را آغاز میکند.
آیتالله ترکستانی با تاسیس حوزه علمیه سلطانیه و چندین مدرسه و حسینیه دیگر، نقش به سزایی در گسترش علوم دینی تشیع در مناطق شمال و مرکز افغانستان به خصوص مزارشریف داشت.
وی از جمله افرادی است که پس از کودتای حزب کمونیستی خلق در سال ۵۷ به طرز ناجوانمردانهای به شهادت رسید.
آیتالله میرحسین صادقی پروانی
میرحسین صادقی در سال ۱۳۱۳ در ولایت پروان به دنیا آمد. وی پس از تحصیل ابتدایی، برای ادامه تحصیل به قم و سپس نجف عزیمت کرد.
صادقی پس از ۱۵ سال تحصیل در نجف به افغانستان بازگشت و در کابل مستقر شد. وی از جمله نمایندگانی بود که امام در وکالتنامهاش به او، اجازه مصرف وجوهات را در صورت لزوم در داخل افغانستان داده بودند.
صادقی پروانی از جمله افرادی بود که در تشکیل حزب حسینی و حزب وحدت نقش فعال داشت. وی پس از تشکیل دولت به عنوان سناتور در پارلمان افغانستان فعالیت کرد و در سال ۱۳۹۵ در کابل دار فانی را وداع گفت.
آیتالله سیدمحمدحسین حسینی(سجادی)
آیتالله سیدمحمدحسین حسینی(سجادی) در سال ۱۲۹۰ در ولسوالی لعل و سرجنگل و در خانوادهای مذهبی دیده به جهان گشود.
وی در جوانی عازم نجف شد و از محضر اساتید برجسته مثل سیدمحسن حکیم، امام خمینی، ابوالقاسم خویی و ابوالحسن اصفهانی فیض برد و با کسب نمایندگی از آیات عظام: امام خمینی، خویی، اصفهانی، حکیم و شاهرودی به وطن بازگشت.
سه تن از فرزندان آیتالله حسینی: شهید سیدعبدالحمید سجادی، شهید سیدشهابالدین حسینی و شهید سیدمحمدامین سجادی که هر سه روحانی بودند، در طول سالهای انقلاب در افغانستان به شهادت رسیدند.
وی در سال ۱۳۵۳ دار فانی را وداع گفت، پس از او فرزند ارشدش حجتالاسلام سیدمحمدحسن شریفی(سجادی) از سوی امام جواز فعالیت دریافت کرد.
آیتالله سیدمحمدحسن رییس یکاولنگی
آیتالله رییس در سال ۱۲۷۲ در یکاولنگ بامیان به دنیا آمد. وی پس از دروس ابتدایی، جهت تحصیل عازم نجف اشرف شد.
وی پس از سالها تحصیل در نجف و دریافت وکالت از آیات عظام به وطن بازگشت و فعالیتهای گستردهای را آغاز کرد.
آیتالله رییس از جمله روحانیون مبارزی بود که در دوره ظاهرشاه در زندان دهمزنگ زندانی شد. وی پس از سالها خدمت خالصانه دار فانی را وداع گفت.
علاوه بر این پنج نماینده، علما و روحانیون دیگری نیز در نقاط مختلف افغانستان نمایندگی امام خمینی را به عهده داشتند که اسامی چند تن از سرشناسترین آنها به شرح زیر است:
شهید آیتالله سیدعلیاحمد عالم
آیتالله محمدحسین شیخزاده غزنوی
حجتالاسلام غلامرضا زریافته
آیتالله نوراحمد تقدسی
شهید میرحسین شریفی
شهید سیدحسین حسینی دره صوفی
حجتالاسلام سیداسحاق نقوی
سیدعبدالحمید مروج
محمدحسین تقدسی مالستانی
اکثر علما و روحانیونی که از سوی امام جواز فعالیت داشته یا وکالت ایشان را داشتند، از جمله روحانیون انقلابی و مبارزی بودهاند که در طول سالهای انقلاب و جهاد افغانستان، نقشی فعال در هدایت مردم داشتهاند.
