به گزارش ایراف، رضا شهریاری، معاون اجرایی کنسرسیوم توسعه ریلی افغانستان در مصاحبه با ایسنا به سیر تحولات اخیر کریدور ریلی خواف-هرات پرداخت:
کمتر از دو ماه مانده به پایان سال ۱۴۰۴، کنسرسیوم توسعه ریلی افغانستان توانسته با جابهجایی قریب به نیم میلیون تن کالا در این کریدور، رکوردی بیسابقه ثبت کند؛ دستاوردی که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، رشد ۱۸ برابری را نشان میدهد. روند رشد نیز کاملاً صعودی بوده و از ۱۰ هزار تن در ماههای ابتدایی سال به ۹۰ هزار تن در دیماه رسیده است. هدفگذاری کنسرسیوم، رسیدن به ۱۰۰ هزار تن در ماه و عبور از یک میلیون تن در سال ۱۴۰۵ است.
در این میان، حمایت مسئولان دو کشور نقشی تعیینکننده داشته است. طی چند ماه اخیر، مقاماتی از ایران شامل وزیر صمت، معاون وزیر و مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران، معاون حقوقی و بینالمللی وزارت خارجه، استاندار خراسان رضوی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در افغانستان و معاون بازرگانی و بهرهبرداری راهآهن، و از سوی افغانستان مقاماتی همچون کفیل وزارت فواید عامه، معین مالی، معین خط آهن و استاندار هرات از این کریدور ریلی استراتژیک بازدید کردهاند. این سطح از توجه و پیگیری، نشاندهنده اهمیت راهبردی این مسیر برای هر دو کشور است.
یکی از عوامل اثرگذار در این جهش، تغییر روند مراودات افغانستان و پاکستان است؛ تغییری که باعث شد بخش قابل توجهی از نیازهای صادراتی و ترانزیتی که پیشتر از مسیر پاکستان و مرزهای تورخم و اسپینبولدک وارد افغانستان میشد، از مسیر ایران تأمین شود. همین موضوع اهمیت کریدور خواف–هرات را دوچندان کرد و موجب شد هر دو طرف ایرانی و افغانستانی تلاشهای ویژهای برای افزایش ظرفیت این مسیر انجام دهند.
لازم به ذکر است که با وجود رشد چشمگیر کریدور ریلی خواف–هرات، مرز دوغارون هیچگونه کاهش ظرفیت یا افت عملکردی نداشته است. افزایش حجم در کریدور ریلی، نتیجه انتقال بخشی از مبادلات افغانستان با پاکستان به سمت ایران است؛ بنابراین این دو مسیر رقیب یکدیگر نیستند، بلکه هر دو در حال تقویت نقش ایران در مبادلات مرزی و منطقهای هستند.
در داخل افغانستان نیز توسعه خطوط ریلی استاندارد با جدیت در حال پیگیری است و انتظار میرود تا پایان امسال یا نهایتاً فروردین، خط ریلی استاندارد به هرات (ایستگاه لجستیک رباطپریان) برسد. اما این پایان مسیر نیست؛ بلکه آغاز توسعه به سمت شمال و مزار شریف خواهد بود. اهمیت این موضوع در آن است که کنسرسیوم در افغانستان ریل استاندارد بینالمللی میسازد؛ همان نوع ریل که در ایران، ترکیه، چین و اروپا استفاده میشود. این انتخاب، به معنای واقعی کلمه احیای راه ابریشم است.
کریدور خواف–هرات امروز تنها یک مسیر دوجانبه نیست؛ بلکه به شاهراهی منطقهای تبدیل شده که ترانزیت کالا از کشورهای مختلف از جمله آمریکا، اروپا، ترکیه، امارات، چین و مالزی به افغانستان و بالعکس از طریق آن انجام میشود. این گستره جغرافیایی نشان میدهد که این کریدور در حال تبدیل شدن به یکی از محورهای اصلی تجارت منطقه است.
در نگاه کلان، آینده قدرت اقتصادی ایران تا حد زیادی به کریدورهایی که از خاک کشور عبور میکنند وابسته است؛ چه کریدور شرق–غرب که خواف–هرات بخشی از آن است، چه کریدور شمال–جنوب. ایران از گذشته تا امروز یک چهارراه اقتصادی بوده و همین موقعیت همواره مورد توجه و طمع قدرتهای خارجی قرار داشته است. کنسرسیوم ریلی تلاش میکند نقش خود را در این معادله به بهترین شکل ایفا کند و این کریدور را به یکی از ستونهای اصلی ترانزیت منطقه تبدیل سازد.
