به گزارش ایراف، اداره فدرال مهاجرت و پناهندگی آلمان (بامف) در گزارش سالانه خود اعلام کرده است که روند بازگشت داوطلبانه پناهجویان در سال ۲۰۲۵ با افزایش چشمگیری همراه بوده است.
بر اساس این آمار، ۱۶ هزار و ۵۷۶ نفر با استفاده از برنامههای مالی دولت آلمان بهصورت داوطلبانه این کشور را ترک کردهاند؛ رقمی که نسبت به ۱۰ هزار و ۳۵۸ مورد ثبتشده در سال ۲۰۲۴، رشد قابل توجهی را نشان میدهد.
در میان کشورهایی که بیشترین بازگشت به آنها صورت گرفته، ترکیه با ۴۴۳۲ نفر در صدر قرار دارد. سوریه با ۳۶۷۸ نفر در رتبه دوم است و پس از آن کشورهایی مانند روسیه، گرجستان، عراق، کلمبیا و مقدونیه شمالی قرار گرفتهاند.
همچنین ارمنستان، آذربایجان و ونزوئلا در میان ده کشور نخست مبدا بازگشتکنندگان دیده میشوند.
الکساندر دوبرینت، وزیر کشور آلمان، این افزایش نزدیک به ۶۰ درصدی را «نقطه عطفی در تغییر سیاست مهاجرتی کشور» توصیف کرده و گفته است که دولت قصد دارد بازگشت داوطلبانه را بهعنوان جایگزینی برای اخراجهای اجباری تقویت کند.
بازگشتها در قالب برنامهای با عنوان «بازگشت کمکشده توسط دولت» انجام میشود؛ برنامهای که هدف آن حمایت از بازگشت داوطلبانه و دائمی پناهجویان به کشورهای مبدا یا کشورهای ثالث است.
در این طرح، دولت آلمان علاوه بر پرداخت هزینه پرواز، به هر فرد بزرگسال هزار یورو و به هر کودک یا نوجوان ۵۰۰ یورو کمک مالی ارائه میکند.
این کمکها شامل تمامی پناهجویان میشود؛ چه پروندهشان در حال بررسی باشد، چه رد شده باشد یا حتی اقامت موقت دریافت کرده باشند.
برای برخی از بازگشتکنندگان نیز پس از رسیدن به کشور مبدا، بستههای حمایتی جداگانه در نظر گرفته شده که نوع و میزان آن بسته به کشور مقصد متفاوت است.
بازگشت داوطلبانه پناهجویان سوریه که به دلیل ادامه جنگ داخلی برای مدتی متوقف شده بود، از ژانویه ۲۰۲۵ دوباره آغاز شد. طبق دادههای بامف، تا پایان دسامبر سال گذشته ۵۹۷۶ نفر برای بازگشت به سوریه درخواست داده بودند که از این میان ۳۶۷۸ نفر عملاً آلمان را ترک کردهاند.
اما در مورد افغانستان، آمارها نشان میدهد که تمایل به بازگشت بسیار محدود است.
بر اساس گزارش بامف، در سال ۲۰۲۵ تنها ۱۶۱ پناهجوی افغان برای بازگشت داوطلبانه همراه با کمک مالی درخواست دادهاند و در نهایت فقط ۶۲ نفر از این برنامه استفاده کردهاند.
برنامه «بازگشت کمکشده توسط دولت (ریگ–گارپ)» که از سال ۱۹۷۹ اجرا میشود، همچنان یکی از ابزارهای اصلی دولت آلمان برای مدیریت بازگشت داوطلبانه پناهجویان به شمار میرود و بیش از چهار دهه است که در سیاستهای مهاجرتی این کشور نقش محوری دارد.
