به گزارش ایراف، پس از تشدید اختلافات مرزی و بسته شدن گذرگاههای تجاری افغانستان با پاکستان در ماههای اخیر، طالبان بهطور جدی در حال بازتعریف مسیرهای تجارت خارجی خود است. این تغییر را میتوان حتی در بازارهای روزمره کابل مشاهده کرد، جایی که کالاهای ایرانی به تدریج جای محصولات پاکستانی را میگیرند.
شبکه جدید منطقهای: ایران، چین، روسیه و افغانستان
در این شرایط، کابل تمرکز خود را بر پیوند با کریدورهای حملونقل با حمایت چین و روسیه قرار داده است. پروژههای زیرساختی مانند راهآهن خواف – هرات، که افغانستان را از طریق ایران به شبکه ریلی گستردهتری متصل میکند، به بخش مرکزی این راهبرد اقتصادی جدید تبدیل شدهاند. این مسیرهای جایگزین، وابستگی تاریخی کابل به اسلامآباد را کاهش میدهند.
این تحول، افغانستان را به یک شبکه تجاری و ترانزیتی در حال ظهور متصل میکند که متشکل از ایران، چین و روسیه است.
این اتحاد راهبردی که بر محور توسعه زیرساختهای ریلی استوار است، میکوشد تا اقتصاد منطقه را دور از تنشهای مرزی و محدودیتهای بینالمللی بازطراحی کند.
از سوی دیگر به نقل از اکسپرس تریبون، گسترش همکاریهای دهلینو و طالبان با محدودیتهای جغرافیایی و ژئوپلیتیکی جدی مواجه است و این همگرایی به دلیل محصور بودن افغانستان در خشکی و وابستگی آن به پاکستان، با چالشهای بنیادی روبروست.
تصمیم طالبان در انتخاب مسیرهای جایگزین تجاری
در پی تصمیم طالبان برای انتخاب مسیرهای جایگزین موجب شد که حجم تجارت افغانستان با ایران در ششماه گذشته به ۱.۶ میلیارد دلار رسیده که از تجارت با پاکستان (۱.۱ میلیارد دلار) پیشی گرفته است.
همچنین گمرک ماهیرود در مرز ایران شاهد افزایش محسوس صادرات به افغانستان است و از سوی دیگر طالبان از بندر چابهار با سرمایهگذاری هند و تخفیفهای عوارضی ایران استفاده میکند.
همچنین محمد یوسف سعیدی، سخنگوی اداره محلی طالبان در هرات با اشاره به افزایش واردات کالا از طریق خط آهن هرات–خواف در ایستگاه روزنک اعلام کرد: طی نه ماه گذشته حدود ۴۰۰ هزار تن کالا از کشورهای مختلف اروپایی و آسیایی از طریق این خط آهن به افغانستان وارد شده است.
این تغییر، استراتژی بلندمدت طالبان برای کاهش وابستگی به کریدورهای پاکستانی است.
